Gezondheidstoestand Iraanse Nobelprijswinnares Mohammadi nog steeds zorgelijk

Dit is gewoon het bekende patroon: medische zorg als drukmiddel tot iemand breekt of doodgaat, en dan “onvoorzien” doen. En dan hoor je hier weer types roepen dat de EU “niets doet” terwijl er al jaren sancties en mensenrechten-dossiers lopen, maar zonder leverage in Teheran is het vooral damage control. Laat haar desnoods onder toezicht naar Teheran voor specialistische zorg, maar nee hoor, aanklagers moeten weer stoer doen ten koste van een zieke vrouw.

Men vergeet gemakkelijk dat “geen juiste zorg” in dit soort regimes geen slordigheid is maar beleid; je hoeft niemand te executeren als je iemand simpelweg laat wegkwijnen onder bewaking. En wij maar doen alsof een Nobelprijs een soort schild is… het is eerder een extra reden om haar klein te krijgen, want gezichtsverlies mag daar niet. Misschien eens ophouden met alleen sanctielijstjes afvinken en veel harder inzetten op concrete ruil: medische vrijlating tegen iets wat Teheran wél wil, hoe vies dat ook voelt.

Dit is precies waarom dat hele “sancties werken wel/niet” debat zo leeg voelt: zolang we niet keihard afdwingen dat medische zorg in gevangenissen gecontroleerd wordt door onafhankelijke artsen, blijft het gewoon een knop waar zo’n regime aan draait tot iemand breekt. En ja, dat raakt óók ons: als je vrouwenrechten en mensenrechten overal laat wegrotten, krijg je meer instabiliteit en vluchtstromen, en dan doen we hier weer alsof het uit het niets komt… een ecosysteem van geweld en straffeloosheid dus. Laat die Nobelprijs nou eens een hefboom zijn voor iets concreets: medische vrijlating NU, anders elke diplomatieke handdruk bevriezen.

Dat “geen juiste zorg” is in Iran gewoon een feature, geen bug: je houdt iemand net levend genoeg om niet meteen martelaar te maken en ondertussen breek je haar lichaam af. simpel: stop met nóg een sanctielijstje en ga voor wat wél werkt bij dit soort regimes: assets van de top (familie, vastgoed, bankroutes) hard bevriezen en elke medische update laten verifiëren door een onafhankelijk team, anders is het weer maandenlange PR-mist en daarna “plots overleden” in detentie.

Iedereen heeft het over sancties en drukmiddelen, maar je hoort bijna niks over de rol van het Rode Kruis/UN-mensenrechtenrapporteurs die soms wél toegang kunnen krijgen tot gevangenen, al is het beperkt. Aan de andere kant: als Iran zelfs bij zo’n bekende naam al moeilijk doet, wat gebeurt er dan met al die “gewone” gevangenen waar niemand een Nobelprijs van kent... tja.