Fareed Zakaria: ‘Landen beginnen zich af te vragen wie hun bondgenoten zijn en dat is een beangstigende gedachte’

Weer wordt “de wereldorde brokkelt af” gebracht alsof dat vanzelf een natuurverschijnsel is, terwijl vooral één land jarenlang boven zijn stand heeft geleefd en bondgenoten de rekening lieten betalen. Dat journalisten nu eerst nadenken voordat ze iets formuleren is trouwens geen detail: persvrijheid die alleen bestaat zolang je geen lastige machthebber boos maakt, is ongeveer €0 waard.

Wat me vooral zorgen baart: onze kinderen groeien op in een wereld waarin bondgenootschappen blijkbaar alleen gelden zolang ze financieel of politiek handig zijn. Dan kun je miljarden praten over veiligheid, maar zonder vertrouwen en eerlijk nieuws blijft er weinig over; misschien moeten we minder wachten op één grote leider en lokaal weer leren samenwerken, bewust en zonder scherm ertussen.

Het beangstigende is niet alleen dat bondgenoten minder op Amerika rekenen, maar dat Europa nog steeds doet alsof we geen eigen ruggengraat nodig hebben. Veiligheid is ook mentale weerbaarheid: niet bij elke machtswisseling collectief in paniek raken, maar zelf verantwoordelijkheid nemen en de samenwerking verdiepen. Dat geeft tenminste weer wat balans in die geopolitieke energie.