Europese Unie grijpt energiecrisis aan om fossiele afhankelijkheid af te bouwen

Eindelijk een plan om van fossiel af te kicken, maar als “energie-intensieve bedrijven” weer blanco cheques krijgen terwijl huishoudens formulieren-hel moeten doorlopen, dan weet je al wie er wint — oh ja want jobs. Pak die overwinsten van olie/gas en stop het geld in isolatie, warmtenetten en OV, niet in nóg een reddingsboei voor de grootste vervuilers.

Dat “hulp voor kwetsbaren” klinkt altijd mooi, maar in de uitvoering is het vaak: eerst bewijzen dat je zielig genoeg bent en tegen de tijd dat het rond is, is het stookseizoen voorbij. En bij bedrijven wordt het weer een heel circus van uitzonderingen, staatssteunregels en slimme accountants, dus dan hangt het er maar net vanaf wie de beste juristen heeft. Als je echt van fossiel af wil, moet je vooral netcapaciteit en vergunningen vlot trekken, anders blijf je plannen stapelen terwijl de transformatorhuisjes gewoon vol zitten.

Mooi “sneller van fossiel af”, maar zonder harde vraagreductie blijft het gewoon schuiven met subsidies. Even rekenen: als je én huishoudens compenseert én energie-intensieve bedrijven compenseert, wie betaalt dan de rekening? Juist: dezelfde burger via belasting of inflatie, met een EU-persbericht erbij.

Nou ja, al die mooie EU-plannen, prima, maar zolang gemeenten hier nog jaren doen over een simpel transformatorhuisje en iedereen in bezwaar kan omdat het “niet in het straatbeeld past”, kun je de fossiele kraan wel willen dichtdraaien maar dan sta je alsnog in de kou, hoor. En die hulp voor kwetsbaren, maak het dan automatisch via de energieleverancier of belastingdienst, niet weer met loketten en wachtwoorden en bewijzen, toch.

dat “sneller van fossiel af” hoor ik elke crisis weer, maar ondertussen worden boeren en mkb wel geacht te elektrificeren terwijl de stroomaansluiting op het erf pas in 2029 kan… dan kun je plannen maken tot je een ons weegt. begin eens met gewoon leveringszekerheid en eigen productie hier in europa, anders betaal je straks groen én duur en zit je alsnog met de pet in de hand bij de volgende pijpleiding-ruzie.

Men vergeet gemakkelijk dat “van fossiel af” ook betekent: minder afhankelijkheid van regimes die je morgen weer chanteren met een kraan; dat is geen yoga, dat is gewoon geopolitiek. Maar als Brussel tegelijk de industrie overeind wil houden én burgers wil sussen, dan moet je ook durven zeggen: energie wordt schaarser en dus duurder, punt; stop met doen alsof iedereen kan blijven verbruiken alsof het 2019 is. En die hulp: maak het tijdelijk en keihard gekoppeld aan besparing, anders is het weer een rondje geld rondpompen met een mooi persbericht erbij.

Die “energie-intensieve bedrijven” discussie mist steeds het olifantje: je kan met hetzelfde geld ook gewoon de VRAAG omlaag trekken door huizen massaal te isoleren en warmtepompen/zon te fixen, dan daalt de gasprijs voor iedereen en ben je niet elk jaar aan het pleisteren. En als bedrijven steun krijgen, prima, maar dan met keiharde CO2- en efficiëntie-eisen + transparantie, anders is het weer gratis fossiel snoep en mag het ecosysteem de rekening betalen…