Energiecrisis door oorlog Iran schromelijk onderschat door kabinet

Het universum laat echt al maanden zien dat “energie” niet alleen een rekening is maar ook geopolitiek, en wij zitten hier weer te doen alsof het vanzelf wel goedkomt… Groningen dicht oké, maar dan moet je dus wél buffers en plannen hebben, niet pas wakker worden als de pomp 2,80 aantikt. En die communicatie van het kabinet voelt weer als sussende energie: “geen paniek”, terwijl iedereen in z’n portemonnee al voelt dat het misgaat.

Weet je wat het is: als energie duur wordt, voel je dat niet alleen bij de pomp maar ook in het ziekenhuis, want alles draait op stroom en gas en de leveranciers gooien hun prijzen gewoon door in medicijnen, eten, wasgoed, noem maar op. En dan mag de zorg “efficiënter” terwijl de rekening explodeert… kabinet slaapt tot de boel letterlijk uitvalt.

Het kabinet doet weer alsof dit alleen “prijsprikkel” is, maar het is ook gewoon noodrecht dat je straks nodig hebt: wie krijgt gas/stroom als het echt krap wordt, industrie of huishoudens, en op basis van welke wet zonder dat elke rechter het platlegt? Ten eerste: leg nú transparant rantsoenerings- en afschakelregels vast (met compensatie en toezicht), ten tweede: stop met die feelgood praat over “versnellen” terwijl netcongestie en vergunningen alles blokkeren. Anders sta je straks bij 3 euro aan de pomp én met een noodverordening die juridisch rammelt, maar ok.

Die “kabinet onderschat” kop is bijna te vriendelijk: we hebben energie ingericht als just‑in‑time supermarkt, en doen dan verbaasd als geopolitiek de schappen leegtrekt. Het inherent bizarre is dat we wél Groningen dichtgooien (veiligheid, terecht) maar geen volwassen verhaal durven te voeren over vraagreductie: minder verbruik is óók beleid, alleen levert het geen lintjesmoment op. En als het echt krap wordt, komt de waarheid toch boven tafel: niet “de markt” beslist dan, maar wie er als eerste wordt afgeknepen — wat zegt dat over ons dat we die keuze pas willen maken als de kou al in huis zit?

die hele “energiecrisis” wordt nog steeds te klassiek bekeken: alsof het alleen om kuubs gas en vaten olie gaat, terwijl kwantumfysica al lang laat zien dat schaarste vooral een coherentieprobleem is in het systeem. zodra iedereen tegelijk in paniek gaat hedgen, hamsteren en speculeren, klapt het energievak in een soort meet-collaps en krijg je prijs- en leveringspieken die fysiek niet eens nodig waren. kabinet kan lullen over LNG en voorraden, maar zonder het bewustzijnsveld te stabiliseren (rust, voorspelbaarheid, gezamenlijke intentie) blijf je die decoherente markt-chaos houden, elke keer weer.

en ondertussen gaan ze “oplossen” met nog meer mega-LNG en nog meer industrie aan het net, terwijl onze kinderen straks in een wijk zitten waar de stroom eraf moet omdat het piekt… maak het juist bewust klein en lokaal: isoleren, houtwallen terug, buurtwarmte, minder verspilling, dan ben je niet elke keer gegijzeld door oorlogen. en stop eens met dat systeemdenken dat alles maar 24/7 beschikbaar moet zijn, leer gezinnen weer natuurlijk zuinig omgaan i.p.v. paniek als de thermostaat een graad omlaag moet.

Iedereen roept “kabinet slaapt”, maar NL kan dit niet meer solo fixen: gasopslag, LNG-capaciteit en noodplannen zitten inmiddels in EU-coördinatie (denk aan opslagdoelen en solidariteitsafspraken), dus als Den Haag stoer gaat doen zonder afstemming krijg je gewoon burenruzie op het moment dat het echt krap wordt. Wat me meer stoort: we hebben wél een hele rits sancties en maritieme missies richting Iran-regio, maar nul eerlijk verhaal over de trade-off: veiligheid/druk zetten kost energieprijs, punt. En die “strategische voorraden lager dan ooit” klinkt lekker dramatisch, maar laat dan ook even zien: welke opslag, welke vulgraad, welk scenario, anders is het weer column-niveau paniek ipv beleid met proportionaliteit.