Eerste groene staalfabriek ter wereld bijna af, kampt alweer met geldtekort

Bijna af en nu alweer geld tekort... dat is geen fabriek, dat is een bodemloze put met een groen sausje. Staal maken kost gewoon bakken met stroom en geld. Straks mag de belastingbetaler zeker de laatste rekening ophoesten.

Het probleem is niet alleen geld, maar de ontbrekende afnemer: groen staal is duurder en autofabrikanten kopen op prijs, niet op klimaatpraat. Leg vooraf langlopende contracten vast met echte klanten en een transparante CO₂-premie, anders bouw je een miljardenfabriek en ontdek je daarna dat niemand de rekening wil betalen. Simpel: zonder betalende klant is “bijna af” gewoon een dure demo.

Een onderschat risico is dat “groen staal” niet automatisch betekent dat de hele keten klimaatvriendelijk is. De waterstof moet met extra hernieuwbare stroom worden gemaakt, de ertskwaliteit moet geschikt zijn en transport plus mijnbouw blijven meetellen. Als Europa de klimaatregels afzwakt terwijl de fabriek al gebouwd wordt, maak je vooral de investeringszekerheid kapot: bedrijven weten dan niet meer of klanten straks nog voor die lagere uitstoot willen betalen. Dat is geen bewijs dat de techniek niet werkt, wel dat industriebeleid zonder stabiele spelregels snel ontspoort.

Er zit ook een sociale kant aan dit verhaal: wie betaalt nu de omschakeling en wie krijgt straks de banen, winst en goedkopere energie? In Noord-Zweden wordt veel publieke infrastructuur en stroomcapaciteit ingezet voor een fabriek die vooral de verduurzaming van Europese auto’s moet dragen. Als het project slaagt, strijkt de keten de voordelen op; als het mislukt, blijft de regio mogelijk met de rekening en een halflege fabriek zitten. Dat maakt draagvlak minstens zo belangrijk als de techniek.