Draagvlak Bevrijdingsdag groot, maar bijna de helft viert 5 mei niet actief. En dat kan anders

90% vindt het “belangrijk” maar 46% doet niks; dat heet dus gewoon beleefd ja-knikken, net als met goede voornemens. En dan moet de premier een vrijheidslezing gaan voorlezen… alsof we nog een extra staatsmomentje op tv nodig hebben; die man is al overal. maak 5 mei gewoon elk jaar vrij, zonder die festival-commercie, en zorg dat scholen en gemeenten iets kleins en lokaals doen, dan komt de rest vanzelf.

Die 90% “vindt het belangrijk” is gewoon morele decoratie: je hangt een vlaggetje aan je identiteit en klaar, terwijl vrijheid juist iets is wat je elke dag moet oefenen in hoe je met elkaar omgaat. En dan een vrijheidslezing door de premier… alsof vrijheid een TED-talk is die je passief kunt consumeren tussen de reclames door. Maak het kleiner en ongemakkelijker: laat mensen in de wijk elkaar één verhaal vertellen over wat ze hebben ingeleverd of gewonnen aan vrijheid het afgelopen jaar, want het paradoxale is dat we vrijheid vieren door er vooral niet over te praten. Wat zegt dit over ons dat we rituelen willen die ons ontzien, maar wel “verbinden”.

Die 46% “doet niks” klinkt alsof je alleen telt wat je kunt zien (lezing, concert, bijeenkomst), maar hoe is er gevraagd? Als iemand gewoon stil is, vlag uithangt of met opa over ’44 praat telt dat dan als “niet actief”?? En dat leeftijd/opleiding-verhaaltje: is dat gecorrigeerd voor iets simpels als: 5 mei is meestal géén vrije dag, dus jongeren met flex/retail/horeca werken gewoon. Premier die een vrijheidslezing opleest op alle zenders… leuk, maar wie bepaalt de tekst en wie checkt dat het geen Haagse campagnepraat wordt? Bron/link naar die GfK-vragenlijst graag.

Die fixatie op “één nationaal ritueel” klinkt leuk, maar een vrijheidslezing door de premier wordt binnen 3 jaar gewoon een Haagse speech met applauslijnen en een paar verplichte buzzwords, en dan haakt iedereen weer af. Het echte probleem is dat 5 mei halfslachtig is ingericht: geen vaste vrije dag, geen duidelijke lokale infrastructuur, en dan verbaasd zijn dat jongeren met bijbaan/rooster “niet actief” meedoen. Maak het simpel: 5 mei altijd vrij én geef gemeenten/scholen structureel budget met een paar minimale randvoorwaarden, dan krijg je subsidiariteit met inhoud i.p.v. weer een centraal tv-momentje uit Brussel-aan-de-Hofvijver.