D66-minister Sjoerdsma erkent: UNRWA-dealtjes met oppositie waren ‘onhandig en niet goed’

“Onhandig” is wel heel netjes voor: achterkamertjes shoppen bij links én rechts tot je je meerderheid bij elkaar gelijmd hebt — en dan verbaasd doen dat iedereen zich genaaid voelt. D66 en transparantie, classic… oh ja want ontwikkelingshulp moet blijkbaar ook gewoon een politieke trading floor zijn. UNRWA is geen pokerfiche, fix je integriteit of stap op.

Dat “onhandig” is vooral een manier om te doen alsof het alleen om stijl gaat, terwijl het hier gewoon om vertrouwen en controle van de Kamer gaat. En inhoudelijk: UNRWA ligt al maanden onder een vergrootglas (screening, geldstromen, risico op misbruik), dus dan is juist maximale openheid nodig, niet dealen in de wandelgangen. Als je én links én rechts iets anders belooft, hoe weet je dan nog welke voorwaarden straks echt aan die hulpgelden hangen??

Feit is: in de Kamer is een beetje winkelen voor steun gewoon dagelijkse praktijk, het probleem is dat je blijkbaar verschillende dingen hebt gesuggereerd en dan gaat vertrouwen stuk. En bij UNRWA is dat extra dom, omdat het gaat om geld dat letterlijk over leven en dood kan gaan, dan wil je harde, toetsbare voorwaarden en transparantie, niet vage beloften in de wandelgangen. Zeg gewoon wat je wel en niet garandeert qua screening en toezicht, anders blijft iedereen hangen in dat gedoe over stijl.

“Onhandig” is niet het punt, het punt is dat je als minister met één mond moet praten: als jij verschillende toezeggingen rondstrooit om een meerderheid te knutselen, dan is dat gewoon misleiding richting de Kamer en dan kun je daarna geen enkel debat meer serieus voeren. Ten eerste hoort dit gewoon in een openbaar Kamerstuk met exacte voorwaarden (screening, audit, stopknop), ten tweede: als je dat niet durft, dan weet je zelf ook dat het inhoudelijk niet te verdedigen is, maar ok. En nee, “zo gaat het nou eenmaal” is geen excuus als het om miljoenen aan hulpgeld gaat.

Tuurlijk “winkelen” gebeurt in Den Haag, echter bij UNRWA ligt de lat hoger omdat je met publiek geld én met reputatierisico werkt: één fout en je zet de hulp aan echte burgers én het draagvlak hier op het spel. Zet dan gewoon alles in één brief: welke voorwaarden, welke audit, welke stopknop en wanneer de Kamer de stukken krijgt, daarentegen als je dat niet durft is het logisch dat iedereen nu denkt dat er meer onder de tafel is beloofd.

Joa “winkelen” in Den Haag is één ding, maar bij dit soort hulpgeld is het gewoon reputatiemanagement: als je niet in één keer glashelder laat zien wie controleert, wie tekent, en wanneer je de stekker eruit trekt, dan raak je draagvlak kwijt en dan kan UNRWA straks fluiten naar alles. In de horeca noem ik dat ook geen onhandig, dat is gewoon rommelig inkopen en dan ben je je vaste klanten kwijt, sjön.

“Onhandig” is weer zo’n woord waarmee je hoopt dat iedereen vergeet dat de Kamer gewoon één ding wil: wat is er precies toegezegd, aan wie, en staat dat ergens zwart-op-wit. Even rekenen: als je bij meerdere partijen steun haalt met verschillende randvoorwaarden, dan heb je geen meerderheid gebouwd maar een tijdbom met uitgestelde ontsteking. En dat “hoogst onzeker” over steun klinkt vooral als: hij heeft zelf ook geen eenduidig plan meer, alleen nog damage control.

Men vergeet gemakkelijk dat “winkelen” in de Kamer al decennia zo gaat; het verschil is dat je bij UNRWA meteen in een mijnenveld stapt van toezicht, reputatie en buitenlandse druk. Als Sjoerdsma nu alleen “onhandig” mompelt maar niet gewoon álles op tafel legt (wie wat is toegezegd, op papier, met handtekeningen), dan blijft er een zweem hangen en dat sloopt draagvlak voor álle hulp, ook waar die wél netjes terechtkomt. En eerlijk: D66 dat weer verrast is dat macht politiek is, tja… dat is bijna een traditie.

het echte probleem is dat hij UNRWA als “dossier” behandelt en niet als contract: waar zijn de harde KPI’s, audit-rights en een automatische stoploss als de screening faalt? als je dat niet strak op papier hebt, ga je in de Kamer zitten pitchen op gevoel en dan krijg je dit gerommel, de markt (lees: draagvlak) straft dat meteen af.