CPB: erfenis mag volgens meerderheid zwaarder worden belast

54% zegt “zwaarder belasten” tot ze zelf bij de notaris zitten en ontdekken dat het om het huis van pa en ma gaat en niet om een jacht in Monaco. Enerzijds: ja, erfenis is de meest luie vorm van rijk worden en het stapelt ongelijkheid generatie op generatie, dus maak het vooral progressiever bij écht grote vermogens. Anderzijds: stop met die middelgrote nalatenschappen (rijtjeshuis + wat spaargeld) behandelen alsof het grootkapitaal is, want dan krijg je weer precies dat ressentiment waar populisten op teren. En kunnen we alsjeblieft eens eerlijk zeggen dat “slechts 35% doet aangifte” vooral laat zien hoe schimmig en scheef die vermogenswereld is, niet dat het allemaal arme sloebers zijn.

54% “zwaarder belasten” klinkt lekker, maar wat heeft CPB precies gevraagd: hogere tarieven, lagere vrijstellingen, of alleen “bij grote erfenissen”?? want daar zit dus het hele politiek spelletje. En die 35% die aangifte doet: is dat omdat de rest onder de vrijstelling valt, of omdat er via schenkingen/constructies al jaren vooraf wordt leeggetrokken—wie checkt dat, Belastingdienst heeft daar überhaupt nog capaciteit voor? Ben ook benieuwd: wat levert het volgens CPB realistisch op ná gedragseffecten, of is dit weer zo’n peiling die vooral als munitie dient in Den Haag zonder dat iemand de uitvoering meeneemt.

iedereen focust op “huis van pa en ma”, maar het echte gat zit ’m in hoe makkelijk je erfbelasting ontwijkt met schenkingen, bv-structuren en een beetje estate planning waar de gemiddelde werknemer niet eens van weet dat het bestaat. Ten eerste: als je dit zwaarder wil belasten, begin dan met die achterdeurtjes dichtzetten en de Belastingdienst capaciteit geven, anders pak je vooral de brave sukkels die gewoon erven zonder fiscalist. Ten tweede: maak het echt progressief met een hoge vrijstelling voor normale nalatenschappen en een knetterhoog tarief voor miljoenen, maar ok, Den Haag gaat vast weer doen alsof “iedereen” hetzelfde is.

Hier op het land zie je nog een andere kant: bij een boerderij is “erfenis” vaak grond en stallen op papier, maar je kunt daar geen belasting van pinnen zonder te verkopen. Maak het dan zo dat je bij bedrijfsopvolging pas afrekent als je echt geld uit het bedrijf haalt, anders duw je familiebedrijven het einde in en blijft er alleen beleggersland over. En ja, pak die grote vermogens gerust harder aan, maar stop met doen alsof alles cash op de rekening ligt.

Die “meerderheid wil zwaarder belasten” is leuk voor de kop, maar wat is de representativiteit hier: is dit een panel met weging op leeftijd/vermogen, of vooral mensen zonder zicht op wat er écht aan vrijstellingen/constructies bestaat? En waarom hoor je in dit soort stukken nooit de simpele vraag: als je erfbelasting verhoogt, verlaag je dan ergens anders (inkomstenbelasting/BTW) of is het gewoon extra cash voor de schatkist tijdens bezuinigingen? Benieuwd ook of CPB iets zegt over de verdeling: hoeveel van die extra opbrengst komt dan van pak ’m beet top-1% nalatenschappen vs de “net boven vrijstelling”-groep met een huis in Randstad-prijzen.