Buitenkans voor de erfbelasting door vergrijzingsgolf

Tuurlijk is dit “buitenkans”: de grote erfenisgolf komt eraan en politiek ruikt dan ineens geld dat je kunt ophalen zonder meteen de loonstrook aan te raken. Enerzijds is het best logisch om *onverdiend* vermogen zwaarder te belasten dan arbeid (waarom is een salaris “hard werken” en een ton uit een huis dat vanzelf duur werd “heilig”?), anderzijds ga je hier weer de middenklasse mee raken die één rijtjeshuis erft en daarna meteen in box 3/onderhoud/overdracht vastloopt. Doe dan tenminste eerlijk: hoge vrijstelling voor de eerste tonnen, en pas echt bij de dikke stapels en vastgoedportefeuilles knijpen, anders krijg je weer dat bekende NL-gevoel van: de rijken regelen een route, de rest betaalt het tarief. En stop met doen alsof “familiewaarde” hetzelfde is als “familiekapitaal”, dat is gewoon marketingtaal voor ongelijkheid die netjes verpakt is.

Die “lage belasting” framing is ook een beetje misleidend: voor kinderen is het tarief 10–20% (niet 10%) en de vrijstelling is geen 50k maar ~€25k (2026 zit daar in de buurt), dus bij een doorsnee huis-erfenis tikt het al snel aan. Wat mij meer zorgen baart: als je erfbelasting omhoog gooit zonder tegelijk de bedrijfsopvolgingsregeling en allerlei constructies dicht te trekken, dan betaal je vooral de brave huizenbezitter en blijft groot vermogen toch weer weglekken, toch? En als je echt geld zoekt voor zorg/pensioenen: waarom niet het totaal aan ontvangen erfenissen per persoon over je leven belasten, dan pak je de “erf-serials” in plaats van één keer een pechmoment.

Ik merk gewoon dat het bij erfenissen ook vaak om “cashflow” gaat: je erft een huis maar geen geld, en dan mag je binnen een paar maanden belasting aftikken terwijl je nog bezig bent met rouw, opruimen en verkoop, succes ermee. Als je dan toch aan de knoppen wil draaien, maak het tenminste betaalbaar gespreid en koppel het aan de overwaarde, anders dwing je mensen het ouderlijk huis weg te doen puur om de fiscus te kunnen betalen.

klopt dat er geld te halen valt, maar leg dan eerst eens uit waar het heen gaat, want “schatkist spekken” klinkt weer als alles op één hoop en daarna verdwijnt het in een bodemloze put. maak het desnoods oormerken voor zorg/huizenbouw ofzo, dan is er ook wat draagvlak en voelt het niet als gewoon nog een graai erbij.

het hele “meer steun omdat meer mensen erven” is echt wishful thinking: zodra je zelf net dat ouderlijk huis erft voelt het ineens niet als “vermogen” maar als herinnering + gedoe, dus draagvlak verdampt. wil je dit fatsoenlijk doen, bouw een simpele keuze in: of je betaalt meteen met korting, of je schuift het door tot verkoop/overlijden met rente, dan maak je de UX minder wreed en voorkom je paniekverkoop.

Wederom dat gelul over “lage erfbelasting” terwijl de echte kosten al bij het afwikkelen zitten: notaris/akte/verklaring van erfrecht, taxatie, makelaar, soms nog een ontruimer… voor je het weet ben je €4.000-€8.000 verder en dan komt de Belastingdienst er óók nog overheen. En natuurlijk gaan ze dan tarieven verhogen zonder het simpele probleem op te lossen dat de fiscus binnen 8 maanden wil cashen terwijl het geld vastzit in stenen, typisch weer beleid op papier i.p.v. hoe het in het echt gaat.

erfbelasting omhoog is politiek lekker “pijnloos”, maar je krijgt direct minder doorstroming: mensen gaan het huis van pa/ma dan niet verkopen maar aanhouden/verhuren om die aanslag te managen, en hoppa nóg minder aanbod. als je cash wilt zien, maak het tarief afhankelijk van hoe snel je verkoopt of gebruik de WOZ bij verkoopmoment, dan werkt de markt tenminste mee ipv tegen.