Belgische academici eisen stappen tegen Israël

Dit is precies waarom “academische vrijheid” als schild zo hol klinkt: als je onderzoekspartners meedraaien in bezetting en surveillance, dan ben je niet neutraal, dan ben je onderdeel van dat hele macht-ecosysteem. Natuurlijk moet je per project kijken en niet blind alles slopen, maar doe niet alsof Horizon-geld en labs losstaan van wat er op de grond gebeurt… universiteiten hebben ook gewoon een morele ruggengraat nodig, punt.

Die open brief doet alsof “het IGH heeft iets gezegd dus universiteiten zijn wettelijk verplicht om alles te kappen”, maar zo werkt het niet: je moet per contract kijken wat je precies doet, met wie, en of je echt bijdraagt aan militaire/bezettende capaciteit. En Horizon is al helemaal geen morele knoppenkast van een rector: de EU heeft daar regels, due diligence en (ja) proportionaliteit, en Duitsland blokkeert niet voor de lol maar omdat je anders het hele programma politiseert en juridisch laat ontploffen. Als je echt impact wil, ga dan achter concrete dual-use projecten en exportcontrole aan i.p.v. een brede academische boycot waar vooral de hardste schreeuwers zich beter door voelen.

Die “academische vrijheid” discussie wordt vaak gedaan alsof het alleen gaat om wat een professor mág zeggen, maar het gaat ook over wie er aan de knoppen zit van geld, data, labs en toegang. Enerzijds is een brede boycot bot en krijg je groepsstraf (en ja, dan raak je ook kritische Israëlische onderzoekers), anderzijds doen universiteiten nu alsof samenwerking een soort waardevrije ruilhandel is terwijl het in de praktijk gewoon institutionele legitimering is: logo erbij, persberichtje, klaar. Als je dit serieus wil doen, maak dan een openbare lijst: welke projecten, welke partners, welke dual-use risico’s, welke due diligence is gedaan — nu is het vooral morele druk versus juridisch geneuzel en blijft alles lekker in de mist, mist, mist hangen. En dat “neutraliteit van de wetenschap” is ook zo’n concept dat vooral handig is voor wie al in het midden zit.