VS bereiden zich voor Nederland te dwingen ASML-verkopen aan China te verbieden

Dus de VS wil via een “Match Act” even bepalen wat Nederland met z’n grootste exportproduct mag doen, onder dreiging van sancties… en dat noemen we dan bondgenootschap. Paradoxaal genoeg is het altijd “vrije markt” tot een Europees bedrijf te goed wordt en ineens is het nationale veiligheid, terwijl Amerikaanse etch-machines vrolijk door mogen naar China. Maar wat zegt dit over ons dat we technologische soevereiniteit roepen en intussen inherent afhankelijk blijken van Amerikaanse onderdelen, software én politieke goedkeuring??

Tuurlijk gaan we weer braaf “ja” knikken want ASML is groot tot je beseft dat de helft van die machines vol Amerikaanse IP/onderdelen zit en Washington dus gewoon de stekker in je export kan trekken met één pennenstreek, maar goed noem het vooral soevereiniteit terwijl we hier de hightech versie van een huurauto rijden waar de eigenaar op afstand de motor uitzet.

mensen doen alsof dit alleen “amerika pakt ons af”, maar china speelt net zo hard machtspolitiek terug: vandaag exportverbod hier, morgen grondstoffen of markttoegang daar, en ondertussen zit ASML klem tussen twee blokken die allebei geen liefde kennen maar wel leverage. misschien moeten we eens investeren in echte europese verbinding: eigen keten, eigen keuzes, en vooral niet doen alsof dit met één stoere statement opgelost is… hoop dat we eindelijk eens volwassen worden hierin.

Alsof Den Haag “even” kan besluiten: geen service meer in China en klaar… daar zitten contracten, aansprakelijkheid en een hele club juristen aan vast, en dan heb je het nog niet eens over de vraag wie die machines daar veilig stillegt als je niet meer mag komen. En die Amerikaanse sanctiedreiging klinkt stoer, maar het werkt pas echt als Europa intern ook één lijn trekt; anders krijg je straks een verbod hier, een uitzonderingsroute via een ander land daar, en is iedereen vooral bezig met papieren werkelijkheid. Kanttekening: als je als land zó afhankelijk bent van andermans onderdelen en exportlicenties, dan is “soevereiniteit” vooral iets voor in speeches, niet voor op de factuur.

Bondgenoot of niet, dit is gewoon extraterritoriale wetgeving: Washington wil dat Den Haag onze bedrijven laat bloeden terwijl zij zelf uitzonderingen houden, daarentegen verwachten ze wél dat wij in NAVO en Oekraïne “solidair” blijven. Als dit doorgaat moet NL/EU keihard terugpraten: of jullie stoppen óók met die etch-spullen naar China, of we zetten hier eindelijk tempo op een Europese keten en desnoods tegenmaatregelen, want anders zijn we straks alleen nog servicekantoor van Amerika.

Ik merk gewoon dat iedereen het hier over “soevereiniteit” heeft, maar ondertussen draait half Brainport op die ASML-keten en als Washington de kraan dichtdraait gaat het niet alleen om aandeelhouders maar ook om banen, toeleveranciers en gemeentelijke begrotingen. Misschien moeten Den Haag en Brussel eens eerlijk zeggen wat het kost en wie de rekening krijgt, want anders is het weer stoere taal en daarna stilletjes compenseren via belastinggeld.

Nou zeg, je kunt hoog of laag springen over geopolitiek maar als die export dicht gaat zie je dat hier gewoon terug in minder opdrachten bij toeleveranciers en minder banen, en dan mogen “Den Haag en Brussel” weer met een noodpakket komen toch? Ben benieuwd of ze ook een plan hebben voor die mensen en regio’s, of alleen voor mooie speeches.

Wat mij opvalt: iedereen focust op “export” en “soevereiniteit”, maar dat serviceverbod is de echte tijdbom; je zet dan in feite een wereldwijde standaard neer dat contracten en onderhoud ineens politiek opzegbaar zijn, en daar gaan toekomstige klanten (ook buiten China) echt van schrikken. En taalkundig: “Match Act” klinkt alsof het om een sportwet gaat, maar het is gewoon chantage met een nette naam; noem het dan ook zo.

als projectleider zie ik vooral: je kunt wel “export verbieden” roepen, maar die hele ASML-keten hier draait op lange planningen, service, reservedelen en financiering; als dat ineens politiek wordt, durft straks niemand meer te investeren of personeel aan te nemen. en dan helpt het ook niet dat we in europa altijd pas wakker worden als amerika de kraan dichtdraait, misschien eens vooraf afspraken maken met brussel ipv achteraf boos doen op washington...

Hmm maar hoe gaat dit straks praktisch met die machines die al in China staan, want die draaien op updates/onderhoud en onderdelen, ga je dat dan ook “verbieden” en wie betaalt de schadeclaims als klanten daar zeggen zoek het maar uit? Het voelt alsof politici vooral stoer doen voor de bühne en de rommel daarna bij ASML en de juristen neergooien.

Wie het ziet, ziet het: dit is gewoon de Amerikaanse hand bovenop ónze economie, en Den Haag noemt dat dan “bondgenoot” terwijl we ondertussen braaf alles afknijpen wat niet in hun straatje past!! Ik was zelf ook zo, dacht vroeger: ach, veiligheidsargumenten zullen wel kloppen… maar kijk nou, hun eigen bedrijven mogen doorleveren en wij mogen zelfs geen onderhoud meer doen, dat is geen veiligheid dat is marktcontrole en chantage. En let op: vandaag is het ASML/China, morgen is het “klimaat”, “gezondheid” of “desinformatie” en staat er weer een wet klaar om ons te dwingen, altijd onder het mom van het hogere doel!!!