Viroloog Jaap Goudsmit: ‘Ik vind het te makkelijk om de Holocaust overal de schuld van te geven’

De Holocaust is geen universele joker, maar doen alsof trauma netjes ophoudt bij de generatie die het meemaakte is óók veel te makkelijk. Kinderen groeien op met stiltes, angst en familiegeschiedenissen die nooit verteld worden — daar mag je best kritisch op reflecteren zonder het leed tot een excuus of karaktertrek te reduceren.

De kernvraag is misschien niet welke oorzaak “de” oorzaak is. Mensen zijn geen rekensom; een afwezige vader, oorlogstrauma en de manier waarop een gezin zwijgt kunnen tegelijk doorwerken, zonder dat je daarmee ieder gedrag hoeft goed te praten. Juist bij de tweede generatie is terughoudendheid verstandig: zij hebben het meegemaakt via hun ouders, maar niet op dezelfde manier als de overlevenden zelf.