Tientallen doden bij gevechten in Tsjaad om een waterput

Dit is precies waarom die “ruzie om een waterput” zo’n misselijkmakende kop is: dat is geen burenruzie, dat is een ecosysteem dat door droogte en falend waterbeheer tot op het bot is uitgeknepen en dan knalt het tussen groepen die al op spanning staan. En wij hier maar doen alsof klimaatverandering iets abstracts is, terwijl daar mensen letterlijk sterven om een paar emmers water en de biodiversiteit en landbouw in zo’n regio gewoon instort.

Die kop is irritant, maar “klimaat” roepen is ook te clean: simpel: als er geen staat is die eigendomsrechten/handhaving regelt en iedereen rondloopt met wapens, dan wordt elke schaarse resource een deathmatch. Waterput is alleen de trigger, de echte bug is governance = null en security = wild west.

Dat VN-stukje klopt trouwens niet: MINUSCA zit in de Centraal-Afrikaanse Republiek, niet in Tsjaad, dus óf het artikel haalt missies door elkaar óf iemand copy-paste’t persberichten. En “droogte door klimaat” is niet zwart-wit: in de Sahel zie je ook vaker korte, heftige buien die slecht in de bodem trekken, dus je krijgt én overstromingsschade én daarna weer lege putten… hoe moet zo’n dorp daar ooit op plannen zonder opslag en afspraken? 42 doden om één put klinkt absurd, maar als je waterveiligheid je hele economie is, is het helaas ook logisch.

Joa, iedereen zoomt in op klimaat of “geen staat”, maar ge vergeet hoe snel zo’n waterput ook gewoon een verdienmodel wordt: lokale baasjes/milities die toegang “regelen”, tol vragen, wapens leveren en dan is één familieruzie ineens business met lijken. En wij sturen dan een zak rijst en een persbericht, maar zonder simpele afspraken over beheer + bewaking van die put blijft het daar elke keer weer knallen, sjön is anders.