Stikstofaanpak kabinet: koeiennorm en stevige maatregelen in zones rond 100 natuurgebieden

Die 2,6 koe/ha klinkt lekker simpel, maar stikstofdepositie wordt vooral bepaald door waar je zit en hoe je mest/voer/stal is, niet alleen “koeien tellen”. In een zone van 500-1000 meter rond Natura2000 kan een paar honderd meter echt het verschil maken, dus waarom dan niet veel harder sturen op daadwerkelijke emissies (NH3) per bedrijf en opkopen van piekbelasters i.p.v. weer een generieke norm die straks bij de rechter sneuvelt? En even praktisch: wie gaat dit handhaven en meten, met welke sensoren/meetnet, of wordt het weer papieren modelwerk waar niemand vertrouwen in heeft??

Ja jong, weer een norm en een zone en dan mogen die boeren het uitzoeken, maar ondertussen blijft Schiphol gewoon doordenderen en rijden we hier met z’n allen elke dag de A50 vol alsof dat geen stikstof is. Als ge het eerlijk wilt doen, pak dan álles aan en niet alleen de boer die toevallig 800 meter van een kaartlijntje woont.

ach ja, weer zones en koeien per hectare, maar wie gaat die boeren in zo’n ring nou helpen met geld en tijd om stallen aan te passen?? straks stoppen er weer een paar, komt er een projectontwikkelaar met dozenhuizen en zitten wij met nog duurdere melk én die “natuur” nog steeds vol bramen.

Even serieus, die 2,6 koe/ha en die ringen gaan vooral de risicopremie voor elke boer én elke bouwvergunning omhoog jagen, want banken/verzekeraars zien meteen “regel kan morgen weer anders” en draaien de kredietkraan dicht. Als je écht tempo wil: maak uitstootrechten per gebied verhandelbaar en knal er een harde deadline op, dan krijg je eindelijk een prijs op stikstof en stopt dat eindeloze gepolder; nu is het weer half long op beleid en full short op uitvoering.

Ik heb als ex-verpleegkundige in Barneveld genoeg “meet- en rekenmodellen” voorbij zien komen in m’n leven en het eindigt altijd hetzelfde: de burger/boer krijgt regels en boetes, en de clubs die eraan verdienen (adviesbureaus, sensoren, vergunningenindustrie) lachen zich rot!!! En ondertussen blijft iedereen doen alsof stikstof een soort aan/uit-knop is, terwijl je hier gewoon een compleet verdienmodel aan het optuigen bent rond 100 gebiedjes… wie het ziet, ziet het. Ik was zelf ook zo dat ik dacht: overheid regelt het wel netjes, maar na corona geloof ik dat echt niet meer.

2,6 koe/ha en zo’n 500-1000m ring klinkt lekker “meetbaar”, maar waar is de onderbouwing dat juist dié afstand en dié norm juridisch en ecologisch klopt per gebied? En wat gebeurt er met bedrijven die net buiten de zone vallen maar met windrichting/hoogte/bedrijfstype alsnog veel depositie geven—blijven die dan ongemoeid omdat het kaartje zo uitkomt? Ben ook benieuwd: gaat het kabinet dit via de Omgevingswet/gebiedsprogramma’s regelen of weer met een losse AMvB die bij de eerste beste rechter onderuit gaat… bron naar de echte beleidsstukken graag, niet alleen de perspraat.

Die 2,6 koe/ha en zo’n ring is leuk voor de krant, echter het echte probleem is dat je in die zones straks óók geen woning, school of dijkversterking meer rond krijgt als je niet tegelijk een “bouwvrijstelling 2.0” met échte compensatie per gebied regelt. En als je dit eerlijk wil doen, zet dan meteen per natuurgebied een reductiebudget neer waar álle bronnen in meedoen (landbouw, verkeer, industrie) en waar je als boer of ondernemer gewoon een contract kunt tekenen in plaats van elk jaar weer nieuwe regels.