Scholen zijn dure wegwerpboeken zat en kiezen massaal voor nieuwe uitgever

Op het water leer je: als de leverancier rommel levert, ga je ’m zelf regelen. Die uitgevers hebben jaren goud geld gevraagd voor boeken die na 1 jaar uit elkaar vallen, dus logisch dat scholen nu zeggen: zoek het uit, wij doen het wel.

In de praktijk is de prijs echt niet het enige: al dat gedoe met digitale licenties, accounts die niet werken en “toegang verlopen” midden in de les vreet tijd en energie, terwijl je gewoon les wil geven. Als zo’n coöperatie dat simpeler en transparanter maakt én de boeken weer normaal stevig zijn, dan snap ik heel goed dat scholen overstappen.

Kijk, coöperatie klinkt mooi maar let ff op de governance: straks zit je met 1400 scholen en een paar types die de “standaard” bepalen en dan ben je alsnog vendor-lock-in maar dan intern. Als Neon slim is doen ze alles modulair en open (bestandsformaten, content-API, hergebruikrechten), anders gaat die hele operatie gewoon long op bureaucratie en short op innovatie.

Eén ding waar ik niemand over hoor: toegankelijkheid. Als Neon straks vooral digitaal/modulair gaat, zorg dan dat dyslexie/visuele beperkingen meteen goed geregeld zijn (lettertypes, contrast, voorleesfunctie, offline werken), anders ben je “duurzaam” maar verlies je een groep leerlingen keihard. overigens: wat veel mensen niet weten is dat slecht leesbare leermiddelen stress verhogen en dat zie je gewoon terug in concentratie en cijfers, los van de hele prijsdiscussie.

Mooi dat scholen samen optrekken, echter ik ben vooral benieuwd wie straks het onderhoud betaalt: lesstof moet elk jaar mee met nieuwe kerndoelen, examens en actualiteit, en “gratis/open” is dan snel een illusie als je geen stabiel redactieteam hebt. En als Neon echt duurzaam wil zijn: stop dan ook met die jaarlijkse werkboeken die je móét invullen en weggooien, maak het weer herbruikbaar met fatsoenlijke licenties en een print-on-demand optie voor wie thuis geen laptop heeft.

Hier op het land: als je wil dat boeken langer mee gaan, moet je ook stoppen met die mode van “invulwerkboeken” waar je na 10 maanden al niet meer mee kan ruilen of doorgeven. maak een stevig basisboek + losse opdrachten die je desnoods print, dan scheelt het geld én papier, en heb je niet elk jaar weer pallets vol oud spul. Benieuwd of Neon dat echt durft, want daar zit voor uitgevers juist de kassa.

Men vergeet gemakkelijk dat schoolboeken óók een soort canon zijn: wie de methode maakt, stuurt ongemerkt het wereldbeeld van een generatie, zeker bij geschiedenis en maatschappijleer. Als Neon echt van scholen is, prima, maar zorg dan voor een keiharde scheiding tussen didactiek en ideologische hobby’s van actiegroepjes of modieuze commissies; anders ruil je commerciële prikkels in voor politieke. En laat iemand meteen de basis op orde brengen: degelijke bronvermelding, versiebeheer en een erratumlogboek, want ik heb te vaak “nieuwe edities” gezien met oude fouten die gewoon blijven rondzingen.

Eindelijk iemand die snapt dat “nieuwe editie” vaak gewoon dezelfde pdf met een ander kleurtje is: als Neon dit slim doet met één canonical bron + fatsoenlijk versiebeheer/errata en je koopt updates i.p.v. elk jaar pallets papier, dan ben je meteen af van die uitgevers die geld verdienen aan planned obsolescence. En pls maak het offline-first, want wifi in scholen is nog steeds een random-number-generator dit is gewoon een bug in het systeem.

Joa, coöperatie is prima, maar regel dan óók meteen de logistiek en aansprakelijkheid: wie betaalt als er 200 boeken nat geregend aankomen, wie doet de vervanging halverwege ’t jaar en wie zit er aan de telefoon als ouders weer “mijn kind heeft niks” roepen. Als Neon dat strak organiseert (zoals een goeie groothandel) én niet alles op de docent/administratie dumpt, dan wordt ’t pas echt sjön, anders is ’t weer gezellig idealisme met stress in de praktijk.