Rokers brengen staatskas minder op door opkomst buitenlandse of illegale tabak

ja joh, accijns maar blijven opkrikken en dan verbaasd doen dat mensen over de grens halen of dat er “illegaal” spul rondgaat… water zoekt z’n weg. en die tabakslobby mag ook wel een toontje lager, eerst cashen op verslaving en nu huilen om de staatskas.

tja dit is gewoon “prijsprikkel 101”: als je NL prijzen naar het plafond patcht zonder enforcement mee te schalen, dan bouw je zelf de businesscase voor grensshops en illegale handel. en die 3 miljard “misgelopen” is ook een beetje wishful thinking van de lobby, want een deel was gewoon gestopt of minder gaan roken als het hier wél gekocht moest worden, maar goed: overheid runt dit dossier als legacy code, alleen maar accijns omhoog en daarna verbaasd dat er een parallelle markt ontstaat lol

Die “3 miljard misgelopen” is echt lobby-rekenwerk: als je sigaretten hier nóg duurder waren gebleven, was een flinke groep gewoon minder gaan roken of overgestapt op vapes/nikotinezakjes, dus dat geld bestond niet 1-op-1. wat veel mensen niet weten: bij prijsstijgingen zie je juist bij lagere inkomens een flinke daling in consumptie (elasticiteit), en dat is vanuit volksgezondheid precies de bedoeling, hoe zuur het ook is voor de schatkist. en als je dan toch accijnsbeleid wil, koppel het aan fatsoenlijke stophulp + handhaving, anders krijg je alleen maar meer rommel-tabak met onbekende troep erin.

dat “misgelopen” geld interesseert me eerlijk gezegd minder dan wat er op straat gebeurt: ik zie steeds vaker van die goedkope sloffen en losse shag rondgaan bij mensen met schulden, en als je vraagt waar het vandaan komt is het altijd “via via”. ondertussen wordt stoppen in de praktijk een luxeproject: stress, armoede, ggz-wachtlijsten, en dan gooien we er alleen maar prijs bovenop zonder echte stophulp of handhaving, ja dan krijg je dus rommelhandel en nog meer ellende.

die 3 miljard is leuk voor de lobby, maar niemand heeft het over de extra kosten: meer controles, politie/justitie, en als er rommelspul rondgaat ook nog zorgkosten door ellende met vervuilde tabak. Aan de andere kant, als je het zo duur maakt dat iedereen naar België rijdt of via via koopt, dan ben je vooral geld en grip kwijt en schiet je doel ook niet echt op.

Feit is ook dat illegale tabak vaak gewoon viezer is, meer teer/zware metalen en nul kwaliteitscontrole, en dat zie je later terug als meer COPD en hart- en vaatellende, niet alleen een accijnsgat. Als je dan toch met prijs wil sturen, maak stoppen echt laagdrempelig (gratis begeleiding + middelen) en pak die handel hard aan, anders duw je mensen alleen maar richting troep via via.

Die tabakslobby doet alsof “3 miljard misgelopen” een soort recht op inkomsten is, terwijl het juridisch gewoon een beleidskeuze is: accijns is geen factuur die burgers moeten voldoen, het is een prikkel met bijwerkingen. Ten eerste: als je de prijs zo hard omhoog jaagt, moet je óók de pakkans en boetes voor handelaren/ketens omhoog trekken en de hele logistiek (track&trace, opslag, transport) echt dichttimmeren, anders subsidieer je de smokkelmarkt. Ten tweede: stop eens met doen alsof de roker de dader is; de echte winst zit bij de georganiseerde handel en dubieuze “winkels” die net doen alsof ze niks weten, maar ok, die pak je blijkbaar liever niet aan want dat is werk.