Podcast De Dag: verslikt Trump zich in de olie?

klopt, je merkt het meteen aan de pomp: één gedoe in hormuz en hier gaat er weer 10 cent bovenop alsof het automatisch is. trump kan roepen wat ie wil, maar als zo’n choke point dicht zit heb je gewoon weinig knoppen om aan te draaien behalve hopen dat het snel de-escaleert.

Nou ja, iedereen wijst naar trump of iran, maar wij in europa hebben onszelf ook lekker afhankelijk gemaakt, raffinaderijen op het randje, voorraden “just in time”, en dan hoeft er maar één zeestraat dicht en hier draait de pomp meteen aan de winstknop, hoor, toch. en ondertussen maar praten over elektrisch, maar het vrachtverkeer, de boeren, de bouw, die kunnen niet ineens op een stekker, dus waarom hebben we geen fatsoenlijke noodvoorraad en strengere controle op dat graaien aan de prijs, toch.

Dit is precies waarom “meer boren” zo’n dom reflex is: je kunt de Straat van Hormuz niet wegfracken, dat is gewoon een geopolitieke flessenhals en dan staat ons hele mobiliteits-ecosysteem te janken bij elke escalatie. En dan gaat Trump milieuregels slopen voor een paar maanden extra olie terwijl je juist nú moet versnellen met besparing, OV/railgoederen en elektrificatie, anders blijf je deze olie-roulette elk jaar spelen ten koste van klimaat én biodiversiteit.

In mijn tijd bij de KLM zag je het elke keer: olie is niet alleen “vraag en aanbod”, het is ook verzekeringen, rederijen die ineens niet meer willen varen, raffinaderijen die precies die mix nodig hebben en handelaren die op elk gerucht alvast 5 dollar op de prijs zetten, dus Trump kan wel stoer doen met wat vaten uit de SPR maar daarmee open je Hormuz niet. En dat “meer boren” is ook zo’n Amerikaanse toverformule; schalie reageert niet morgen en Europa heeft vooral een dieselprobleem, niet zomaar een ruwe-olieprobleem, dus je blijft kwetsbaar zolang je geen echte buffers hebt en geen plan om die logistiek/raffinage-keten robuuster te maken. ondertussen betalen wij hier de hoofdprijs en de politiek doet alsof het een natuurverschijnsel is, terwijl je best kunt eisen dat er fatsoenlijke strategische voorraden en transparantie in die hele prijsketen komen, anders is het bij de volgende escalatie weer hetzelfde liedje...

Men vergeet gemakkelijk dat “Trump kan de prijs wel even drukken” vooral binnenlandse show is; de wereldmarkt kijkt naar verzekeringspremies, tankerrisico en OPEC die rustig de kraan half dicht houdt. In 1973 en 1979 leerden we al dat je met reserves hooguit tijd koopt, geen doorvaart door Hormuz. En hier in NL blijft het stil over accijns/BTW: de staat verdient vrolijk mee aan elke cent stijging, maar doet alsof het allemaal alleen maar ‘de markt’ is.

Wie het ziet, ziet het: dit gaat niet alleen over “Hormuz dicht” of Trump die stoer doet, dit is gewoon het verdienmodel van schaarste + paniek waar banken, handelshuizen en olieclubs elkaar de bal toespelen en de NPO doet alsof het een natuurfenomeen is. Ik was zelf ook zo dat ik dacht: prijs = vat olie, maar kijk eens naar al die tussenlagen, derivaten en “risicopremies” die ineens altijd maar één kant op werken… omhoog!! en ondertussen vangt de staat hier ook lekker mee via btw/accijns, maar dat mag je dan weer niet hardop zeggen want dan ben je “complot” ofzo.