Op een na grootste daling consumentenvertrouwen ooit

Men vergeet gemakkelijk dat “consumentenvertrouwen” vaak gewoon betekent: mensen voelen aan dat ze straks weer de rekening krijgen, via energie, boodschappen en huren, terwijl Den Haag blijft doen alsof het met een paar koopkrachtplaatjes wel losloopt. -44 is niet alleen somberte; het is ook een stille staking: grote aankopen uitstellen en eerst maar eens de spaarpot dicht. En dan straks verbaasd kijken dat de economie “ineens” afkoelt… ja, zo werkt dat dus.

-44 verbaast me niet als je om je heen kijkt: in de bouw/installatie zie je mensen echt niet meer “even” een warmtepomp, keuken of dakkapel tekenen, alles gaat op pauze omdat niemand nog snapt wat z’n maandlasten straks doen. En dan helpt het ook niet dat rentes, premies en lokale belastingen allemaal net genoeg stijgen om het gevoel te geven dat je achteruit holt, ook al krijg je op papier misschien een paar tientjes erbij.

De vraag is ook wat -44 concreet triggert: niet alleen “duur leven”, maar vooral onvoorspelbaarheid door telkens wisselende regels (energiecontracten, subsidies, box 3, huur, kinderopvang). Mensen tekenen geen langlopende verplichtingen als de overheid de spelregels elk kwartaal herijkt; dat is de facto investeringsstop aan de keukentafel. En dan krijg je dus geen recessie uit armoede maar uit uitstelgedrag, mits je beleid vooral op incidenten blijft reageren.

Ik zie het elke dag aan de balie: mensen komen niet meer met “ik heb pijn” maar met “wat gaat dit kosten” en stellen afspraken uit omdat eigen risico, parkeren, OV en weer een rekening erna gewoon eng is. Dat vreet aan vertrouwen veel harder dan zo’n cijfertje, je krijgt een soort sluipende stress in gezinnen en dan is elke brief van een instantie meteen paniek. En dan hoor je weer “we moeten bezuinigen” in zorg en gemeente… ja joh, dat is precies hoe je -44 maakt.

Wie het ziet, ziet het: mensen vertrouwen niet eens meer de cijfertjes zelf, want alles is “gemeten”, “gemodelleerd” en daarna gebruikt om weer een beleidje door te drukken. Ik was zelf ook zo dat ik dacht CBS is gewoon neutraal, maar na corona snap je hoe snel statistiek een stuurmiddel wordt: eerst angst erin, dan “maatregelen”, en jawel de rekening bij de burger!! -44 is gewoon het moment dat de gemiddelde Nederlander voelt: ze gaan het wéér oplossen met belasting, heffingen en een nieuw potje voor vriendjes.

-44 en iedereen doet alsof het een “gevoel” is, maar hoeveel mensen hebben gewoon structureel roodstand door álle automatische afschrijvingen die elk jaar omhoog kruipen?? zorgpremie, gemeentebelasting, kinderopvang, ov, verzekeringen, streaming, sportschool, noem maar op… en dan krijg je weer zo’n loonstrook met een mini-plus en ben je alsnog meer kwijt dan vorig jaar?!?! En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!