Ontruiming AZC in Hardenberg heeft geen 'topprioriteit'

Kijk, “geen topprioriteit” betekent gewoon: we hebben het verkocht aan de gemeente/bewoners en nu schuiven we het op de backlog tot na de volgende crisis. COA speelt hier pure spreadsheet-politiek: beloften doen, deadlines rekken, risicopremie afwentelen op Hardenberg en hopen dat iedereen murw wordt.

Dat “geen topprioriteit” is ook gewoon hoe de keten werkt: als de uitstroom (huisvesting, zorgplekken, begeleiding) vastloopt, kun je een AZC op papier wel sluiten maar dan schuif je mensen letterlijk door naar noodopvang of een andere gemeente en heb je vooral verplaatsing van ellende. Enerzijds snap ik de woede in Hardenberg omdat bestuurlijke afspraken zo hun betekenis verliezen, anderzijds hebben gemeenten zelf ook jaren geroepen “niet hier” en dan krijg je dus een systeem dat alleen nog op brandjes blussen draait. En die gelekte memo laat vooral zien: beleid is niet één knop omzetten, het is een logistiek netwerk met te weinig buffers, en dan wint altijd de crisis van de belofte. eerlijk: wie gelooft nog dat “sluiting” iets anders is dan een nieuw bordje aan dezelfde deur??

Juridisch gezien is “sluiting beloofd” pas wat waard als het in een vaststellingsovereenkomst of vergunningvoorschrift staat met een harde einddatum en sanctie; anders is het bestuurlijk geklets zonder afdwingbaarheid. De gemeente kan hooguit via Wob/Woo en raadsvragen druk zetten, maar de facto kun je COA niet dwingen te ontruimen als er geen alternatief bed is. En die gelekte memo is politiek pijnlijk, maar civielrechtelijk stelt het weinig voor, mits er geen concrete toezegging is gedaan waarop Hardenberg aantoonbaar heeft vertrouwd en kosten heeft gemaakt.

Die COA-memo is vooral een spiegel van hoe Den Haag dit al jaren runt: geen harde ketensturing, dus “sluiten” is politiek taalgebruik tot er daadwerkelijk alternatieve plekken én uitstroom zijn. Gemeenten worden intussen met een bestuurlijk kluitje het riet in gestuurd omdat niemand het aandurft om óf extra woningen/plekken te regelen óf eerlijk te zeggen: we gaan dit AZC nog 12 maanden nodig hebben. En voordat iedereen weer “Brussel!!” gaat roepen: asielprocedures zijn deels Europees, maar opvangcapaciteit en huisvesting is hier gewoon nationaal/ lokaal prutswerk, subsidiariteit my ass.