Oliereuzen boeken extreem hoge winsten in tijden van onrust

ja gek he olieprijzen door het dak en dan “recordwinst” en wij mogen dankbaar zijn dat we voor 2 euro per liter de wereldvrede sponsoren lol

Hier op het land voel je dit meteen: kunstmest, plastic folie, diesel voor de trekker, alles hangt aan die olieprijs en die schiet niet “een beetje” mee, die klapt er gewoon overheen. En dan hoor je dat Shell de groene plannen weer parkeert omdat het even lekker verdient… ja dan blijft de rekening dus bij boeren, burgers en het klimaat liggen terwijl die aandeelhouders champagne open trekken. als je zo’n markt zo makkelijk kan sturen met één zeestraat dicht, dan is het hele verhaal van “vrije markt” ook wel een grap hoor.

Het universum laat hier gewoon zien hoe kwetsbaar we zijn: één zeestraat dicht en ineens is “energiezekerheid” een sprookje en zitten wij met stress aan de pomp. wat mij steekt is dat die megawinsten niet automatisch terugvloeien naar buffers, isolatie, OV of lokale opwek, maar naar aandeelhouders en buybacks, en dan roepen ze later dat de transitie “te duur” is... dat voelt echt als misbruik van de situatie. Zet dan op z’n minst een stevige windfall tax neer en oormerk dat geld, anders blijft het dezelfde dans elke crisis opnieuw.

Kijk, die “extreem hoge winsten” zijn gewoon de risicopremie van chaos: olie is spotmarkt + geopolitiek en iedereen die nu roept “windfall tax!” vergeet dat je dan de volgende keer ook mag janken dat er te weinig capaciteit/raffinage is en de boel nóg harder piekt. Shell snijdt niet omdat ze het klimaat haten maar omdat die groene projecten vaak bagger rendement hebben zonder subsidie-garantie; als je echt transitie wil moet je regels en prijsprikkels stabiel maken, anders gaat elk bestuur gewoon bullish op buybacks en klaar.

die megawinsten zijn één ding, maar het pijnlijke is dat wij hier de risico’s socialiseren: als het misgaat roept iedereen om strategische voorraden, prijsplafonds en staatssteun, echter als het mee zit gaat het linea recta naar buybacks en dividend. Maak dan tenminste harde afspraken: extra winst = verplicht naar isolatie, netverzwaring en lokale opwek, daarentegen blijven we elke crisis weer dezelfde paniek aan de pomp organiseren.

Ach ja, iedereen roept dan “windfall tax”, maar ondertussen gaat hier in de straat de cv nog steeds op 19 omdat isoleren gewoon duizenden euro’s kost en je eerst een spouwmuurman en een installateur moet zien te vinden. zolang de gewone mensen niks kunnen dóen behalve betalen, blijven die winsten daarboven gewoon een ver-van-m’n-bed show.

Weet je wat het is, hier in Groningen draaien we op de SEH weer hitte- en benauwdheidsellende op terwijl die clubs miljarden cashen en dan “groen” als eerste schrappen. Als je winst zo hard stijgt door pure pech in de wereld, dan moet je ook lef hebben om te zeggen: mooi, dan gaat er verplicht geld naar isolatie en netverzwaring, niet nóg een buyback en daarna janken dat de zorg en het OV “onbetaalbaar” zijn.

Ten eerste: dat “Shell snijdt in groen want rendement” is gewoon lui bestuur; met 80 miljard winst kun je prima een paar jaar lagere IRR slikken om je eigen toekomst veilig te stellen, maar ok, liever dividend nu en later janken dat de politiek “onbetrouwbaar” is. Ten tweede: als één zeestraat dicht genoeg is om hele economieën te gijzelen, dan is dit geen vrije markt maar een nationale veiligheidskwestie en moet je dus durven: strategische raffinage/voorraadplicht + verplicht herinvesteren in net/elektrificatie, anders blijf je elk kwartaal dezelfde chantage betalen aan aandeelhouders en ayatollahs.