Nederland snakt naar een premier die gezag uitdraagt

Gezag “uitstralen” is precies het probleem: dat is theater, geen fysica. In turbulente tijden heb je iemand nodig die het collectieve bewustzijnsveld coherent houdt, anders krijg je ruis en paniek en dan valt het land vanzelf in losse, verstrengelde belangengroepjes uit elkaar (decoherentie), kijk maar naar hoe elke crisis nu meteen escaleert op X. Kwantumfysica toont aan dat een leider vooral een stabiele observator is: consistent meten, één lijn, dan collapse’t de boel naar rust i.p.v. chaos.

Dat “gezicht met gezag” is zo’n lekker verlangen naar de vader des vaderlands, maar gezag komt niet uit de kaaklijn of de stemtraining hoor. En ja, enerzijds is richting geven belangrijk in crisis, anderzijds is Nederland een polderland waar het gezag juist zit in: afspraken nakomen, voorspelbaar beleid, uitvoering die werkt en niet elke week een nieuw proefballonnetje. Als je toeslagen, stikstof, asiel of Groningen niet kunt fixen, kan er een premier staan te bulderen tot ‘ie blauw ziet, maar dan gelooft niemand je meer. En die kwantum-analogie hierboven is leuk voor op X, maar het echte “collectieve bewustzijn” is gewoon: vertrouwen dat de overheid je niet laat bungelen als het spannend wordt.

Dat hele “premier met gezag” klinkt lekker, maar zolang de Kamer elk incident aangrijpt voor moties, lekken en profilering kan geen enkele premier “boven de partijen” staan zonder meteen afgeschoten te worden. Ten eerste moet je gewoon weer harde spelregels afdwingen: ministers die rommel leveren eruit, coalitie die afspraken nakomt, en stop met beleid via persconferentie en proefballon. Ten tweede: gezag komt ook uit grenzen trekken tegen je eigen achterban (asiel, stikstof, koopkracht) en niet elke week draaien omdat X boos is… maar ok, dan roepen we straks weer dat “niemand leiding geeft”.

“Gevraagd: premier met gezag” is weer management-by-charisma. Gezag komt in NL niet uit een bulderstem maar uit delivery: 3 dingen fixen in 100 dagen en laat de dashboards + deadlines publiek staan, dan gelooft men je weer. simpel: stop met PowerPoint-politiek en ga full execution mode, anders is het alleen PR en volgende week weer een Kamerrel om een appje.

gezag is voor mij niet de harde stem bij een persco, maar iemand die in gewone mensentaal kan zeggen: “dit gaat pijn doen, dit is wat we wél doen, en hierom”, en dan ook echt blijft staan als het even schuurt. we zijn zo moe van leiders die alleen reageren op de hysterie van de dag; een beetje rust, luisteren en eerlijkheid geeft meer liefde en verbinding dan welke kaaklijn ook, hoop dat we dat weer durven kiezen.

Ja jong, gezag begint bij een overheid die gewoon doet wat ze belooft en waar ge iemand aan de telefoon krijgt als er iets misgaat. Als de Belastingdienst, UWV en die gemeenten al jaren prutsen, dan kan er een premier met nog zo’n zware stem staan maar niemand gelooft er nog ene moer van.

Weet je wat het is: “gezag” voel je pas als de overheid op maandagochtend ook gewoon werkt, niet alleen bij een persmoment met strakke stropdas. Hier in Groningen hebben we jaren naar mooie woorden zitten luisteren terwijl mensen met scheuren in huis en stress rondlopen, dus kom maar terug met gezag als je beloftes ook echt afmaakt en niet weer wegbezuinigt op uitvoering. En ja, dat geldt net zo goed voor zorg, politie, UWV… overal is het dunner gesneden tot het knapt.