Katwijk vreest pillendoos Eli Lilly, Dommelsch kwijnt weg, en Triodos-econoom schrijft ‘radicaal’ boek

De rode draad is dat economische winst vaak nationaal wordt gevierd, terwijl de rekening lokaal terechtkomt: ruimte, water, identiteit en zeggenschap. Groei kan waardevol zijn, echter bewoners mogen niet pas aan tafel komen als de vergunning al bijna rond is; anders krijg je bij een pillenfabriek dezelfde vervreemding als bij een verdwenen streekbrouwerij.

Dat een bedrijf als Eli Lilly naar Katwijk komt klinkt economisch mooi, maar zo’n fabriek vraagt ook veel van stroom, water en verkeer. Aan de andere kant kan juist hoogwaardige werkgelegenheid helpen om een regio minder afhankelijk te maken van horeca en logistiek, zolang de afspraken daarover openbaar zijn.

Wat me vooral opvalt is dat we hier telkens dezelfde fout maken: eerst wordt iets met veel subsidie, banen en lintjes binnengehaald, en pas daarna vraagt men zich af wie de infrastructuur, het water en het onderhoud betaalt. Dat geldt voor die fabriek maar ook voor Paleis Soestdijk en zelfs voor regionale merken als Dommelsch; bestuurders zijn dol op de opening, maar bij de exploitatie kijkt iedereen ineens naar een ander. Groei is prima, maar maak vooraf ook bekend wat het kost als de prognoses niet uitkomen.

Die obesitasfabriek wordt gevierd alsof Nederland er gezonder van wordt, terwijl de medicijnen vooral geld opleveren aan de andere kant van de oceaan. Ondertussen mogen wij hier water, ruimte en zorgcapaciteit ophoesten voor mensen die straks misschien jarenlang aan die pillen vastzitten; preventie krijgt weer een foldertje en succes ermee.