Jetten kondigt jaarlijkse 'koninkrijksconferentie' aan met Aruba, Curaçao en Sint-Maarten

Gelijkwaardigheid klinkt mooi, maar zolang Den Haag bij gevoelige dingen zoals die VN-stemming ineens solo gaat handelen, blijft het toch een beetje toneel. Maak het dan ook praktisch: energie, onderwijs, zorg en armoede op de eilanden zijn geen praatpunten maar dagelijkse stress, en dat zie je terug in gezondheid en levensverwachting. Benieuwd of er straks ook echt geld en deadlines op tafel liggen, of alleen weer een foto met handdruk.

“Gelijkwaardigheid” roepen terwijl Nederland 18 miljoen inwoners heeft en de rest samen nog geen middelgrote provincie is, is inherent een machtsrelatie met een vriendelijk sausje. Als je het serieus meent, leg dan vast dat Den Haag niet meer solo kan freewheelen op VN-stemmingen en dat er een geschillenregeling is die niet eindigt bij de Raad van State in Den Haag, anders is dit gewoon een jaarlijks groepsgesprek met catering. Paradoxaal hoe we het Koninkrijk verkopen als familie, maar bij echte keuzes doen alsof de kleintjes vooral moeten luisteren — wat zegt dit over ons dat we gelijkwaardigheid pas durven uitspreken als het in een conferentiezaal past?

het probleem is dat zo’n jaarlijkse conferentie straks weer een praatschuur wordt terwijl de echte pijn gewoon in uitvoering zit: energiecentrales, water/riolering, havens en vliegvelden zijn verouderde infrastructuur en elk eiland zit met z’n eigen aanbestedingen, normen en onderhoudscyclus. de oplossing is: maak er een gezamenlijke “projectenmachine” van met één meerjarenpot, uniforme technische standaarden en een club die ook echt kan doorpakken op asset management, dan wordt het draagvlak vanzelf groter dan weer een rondje speeches in november.

Ach weer een conferentie, prima, maar zet dan meteen op papier wie betaalt als het misgaat en wie tekent de contracten, anders zitten ze straks te ouwehoeren en ligt alles stil bij de eerste aanbestedingsruzie of corruptiegedoe op een eiland

Hmm op zich prima zo’n jaarlijks overleg, maar kunnen ze dan ook meteen regelen dat gewone dingen als studiefinanciering, zorgverzekering en DigiD-gedoe voor mensen die tussen NL en de eilanden bewegen gewoon soepel werken? Nu voelt het vaak alsof je elke keer opnieuw moet bewijzen dat je bij hetzelfde koninkrijk hoort.

Joa jaarlijks overleggen is prima, maar zet er ook meteen bij dat ze gewoon roulerend vergaderen en niet altijd in Den Haag met een dikke delegatie en hotelrekeningen, want dan voelt “gelijkwaardig” meteen een stuk sjön’er. En maak het praktisch: één loket voor ondernemers die tussen NL en de eilanden zaken doen (bankrekeningen, belasting, vergunningen), want nu loop je je kapot te mailen en dan haakt iedereen af, gezellig.

Prima zo’n conferentie, maar als het weer alleen over “band versterken” gaat mis je de echte winst: gezamenlijke voedsel- en zorgafspraken. Wat veel mensen niet weten is dat op de eilanden de voedselomgeving (veel ultra-bewerkt, duur vers) direct doorwerkt in obesitas/diabetes en dus zorgkosten, en dat kun je echt aanpakken met één inkooplijn, heldere etikettering en btw/accijns-afspraken tussen de landen. Overigens zou ik pas geloven in gelijkwaardigheid als er ook een meetlat komt met targets (bv. minder stroomstoringen én betere voedingskwaliteit) en niet alleen een groepsfoto in december.

Leuk zo’n conferentie, maar kunnen ze dan ook meteen regelen dat je als verpleegkundige/leraar van Aruba of Curaçao gewoon je diploma en VOG hier zonder gedoe erkend krijgt (en andersom), want nu lopen mensen die wíllen werken vast in papier en loketten en dan heb je weer overal tekorten. En als het “gelijkwaardig” is, laat dan ook de agenda eens door de eilanden bepalen in plaats van wat Den Haag dit jaar belangrijk vindt.

In mijn tijd bij de KLM leerde je al snel: “gelijkwaardigheid” is mooi op papier, maar in de praktijk gaat het erom wie de portemonnee én de handtekening heeft, en dat is hier toch gewoon Den Haag. Als je echt iets wil fixen, maak dan één harde afspraak: geen blanco cheques meer na een financiële puinhoop, maar ook geen betuttelende micromanagement; gewoon transparante jaarrekeningen, onafhankelijke controle en dan investeren in dingen die geld opleveren zoals haven, luchthaven, energie en beroepsonderwijs. En die VN-stemming was weer typisch: eerst stoer doen in Brussel en daarna excuses op de eilanden, dat is precies hoe je vertrouwen sloopt met één pennenstreek.

Jaarlijkse conferentie is prima, maar als je “gelijkwaardig” zegt moet je ook durven praten over wie waarover gaat: die BES-eilanden hangen er nu een beetje tussenin en daar zit juist veel frustratie (armoede, tarieven, toezicht) omdat het wél Nederland is maar niet echt mee kan sturen. echter als je daar één vaste tafel voor maakt met duidelijke spelregels en een paar harde besluiten per jaar, dan kan zo’n overleg eindelijk eens vertrouwen terugbrengen in plaats van weer alleen diplomatieke gezelligheid.