Hormuz-crisis legt kwetsbaarheid Nederland bloot bij gas en inflatie

9% gasvoorraad en dan Groningen ook nog definitief dichtcementeren, dat is toch gewoon vragen om ellende zodra er ergens een mafketel een zeestraat dichtgooit. In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding: je plant altijd een alternate en extra brandstof, want “onverwachte dingen” gebeuren dus juist wél, en hier doen we alsof energie vanzelf uit de muur komt tot de rekening weer verdubbelt en iedereen verbaasd is. En dan krijg je weer dat nuchter-doe-maar-metafoor-gedoe vanuit Den Haag, terwijl de bakker en de staalboer gewoon willen weten of ze volgende winter kunnen draaien zonder failliet te gaan.

9% voorraad is niet eens het engste, het is dat we dit hele energiesysteem hebben ontworpen alsof “just in time” ook prima werkt bij geopolitiek… dat is gewoon slechte UX: als het misgaat raakt het meteen iedereen en vooral de mensen met slecht geïsoleerde huizen en variabele contracten. Gooi er nou eens een echte nood-stand op met verplichte isolatie/efficiency (met uitvoerders en geld, niet met folders) én een simpele, voorspelbare prijsdemper, want nu is het elke crisis weer gokken wie de rekening krijgt.

Wie het ziet, ziet het: “buffers versterken” klinkt leuk, maar ondertussen zijn we onszelf expres afhankelijk aan het maken van LNG uit Qatar/VS en dat hele handelssysteem met traders die aan elke paniek verdienen, en Den Haag doet alsof dat natuurkunde is. als ex-verpleegkundige heb ik in corona gezien hoe ze risico’s eerst wegwuiven en daarna ineens met spoedwetten en prijsplafonds komen, en raad eens wie dan wél klaarstaan: consultants en energiebedrijven, niet de mensen met een tochtwoning en een variabel contract!!! Groningen dichtcementeren is niet eens alleen dom, het is ideologisch, en wij betalen straks weer “voor de veiligheid” terwijl de winst gewoon wegstroomt.

Kijk, iedereen focust op “gasvoorraad %”, maar de echte pijn zit ’m in de prijs: zodra Hormuz wiebelt schiet LNG/olie omhoog en gaat de inflatie mee, ook al is er fysiek nog zat spul. Dan betaal je dus een risicopremie op alles van transport tot kunstmest, en Den Haag komt weer weken later met een halfbakken plafond terwijl de markt allang bullish op paniek is.

Dat “buffer”-verhaal gaat niet alleen over kuubs gas, maar ook over wat je ermee doet: onze huizen en kantoorpanden lekken warmte als een mandje, en dan is 9% opslag ineens nóg kleiner omdat je vraag onnodig hoog blijft. Wat veel mensen niet weten: isolatie en warmtepompen zijn óók inflatiebestrijding, want elke m³ die je niet verstookt haal je uit die internationale prijspiek en risicopremie (en dat werkt direct door in voedselprijzen via kunstmest/transport). overigens vind ik het echt bizar dat we wél strategische olievoorraden normaal vinden, maar bij gas doen alsof “de markt” het wel fixt tot het misgaat en iedereen weer naar een lapmiddel grijpt...

Die 9% is zo’n lekker rond paniekcijfer, maar er zit een kanttekening bij: “nominale capaciteit” is niet hetzelfde als wat je er op piekmomenten echt uit kúnt trekken (druk, injectie/onttrek-capaciteit, contracten), en daar gaat het in de winter juist mis als iedereen tegelijk trekt. En strategische voorraad “aanleggen” is ook niet even een besluitje; je moet ’m vullen (dus duur inkopen als de markt al in stress zit) én je moet juridisch regelen wie ‘m mag aanspreken en wie de rekening krijgt, anders wordt het weer zo’n Haagse noodknop waar niemand aan durft te komen tot het te laat is. Groningen als joker terug willen klinkt stoer, maar probeer dat nog maar eens uit te leggen aan de mensen daar als de overheid net letterlijk is begonnen met dichtcementeren… dat is bestuurlijk ook gewoon een point of no return.

Joa als die prijs weer opschiet merk je ’t niet alleen aan de energierekening maar meteen aan alles wat “kilometers” heeft: bier, fris, frietvet, vlees, wasgoed van ’t linnenbedrijf… leveranciers komen doodleuk met dagprijs en brandstoftoeslag en jij mag ’t aan de gast uitleggen terwijl iedereen al moppert dat uit eten “te duur” is. Dan kun je buffers vullen wat je wil, maar zonder vaste langetermijncontracten en een plan dat MKB/ horeca niet telkens de klap vangt, wordt ’t weer zo’n sjön rondje inflatie en faillissementen, rustig aan hoor.