Handel als wapen? De Zonnekoning ging Trump al voor (herhaling)

Alsof Trump dit heeft uitgevonden ja, handel is al eeuwen gewoon machtspolitiek met een prijskaartje. Alleen nu zijn de ketens zó verweven dat je met een “stoer” tarief jezelf net zo hard raakt: je belast je eigen industrie en consument en noemt het dan patriottisme. En in Europa roepen we strategische autonomie, maar zodra het pijn doet bij auto’s, pharma of landbouw is het ineens “vrije markt!!” en gaat proportionaliteit het raam uit. Multilateraal is traag en irritant, maar het is wel de enige manier dat dit niet eindigt in een domme tit-for-tat waar iedereen armer van wordt.

handel als wapen is vooral een manier om je eigen supply chain te gijzelen en dan verbaasd te zijn dat je fabriek stilvalt omdat 1 lullig onderdeel ineens “strategisch” is. in plaats van weer tarieven stapelen kun je ook gewoon redundantie bouwen en sneller switchen van leveranciers, maar ja dat kost nu geld en politici willen alleen een stoer persmomentje, lmao overheid is echt pure legacy code die pas patcht na de outage.

leuk dat ze Louis XIV en Trump naast elkaar zetten, maar het echte constante punt is: handelsoorlogen zijn altijd een cadeautje aan de bovenlaag — prijzen omhoog voor gewone mensen, winsten/compensaties naar grote bedrijven die toch al lobbyen. En “strategische autonomie” in de EU klinkt stoer, tot je ziet dat het vooral neerkomt op nóg meer subsidies en protectionisme voor dezelfde multinationals, oh ja want dan heet het ineens security. als je echt iets leert van die geschiedenis: machtspolitiek met tarieven is vooral klassenpolitiek met een vlaggetje erop.

Wat veel mensen niet weten is dat dit soort tarieven/blokkades uiteindelijk gewoon op je bord belanden: als je soja, kunstmest, zonnebloemolie of verpakkingsmateriaal duurder maakt, gaat de prijs van “gezonde” basisdingen harder omhoog dan van rommel, en dan krijg je meer voedselonzekerheid en meer stress-eten. Overigens zie je nu al dat bedrijven dan gaan “reformuleren” met goedkopere ingrediënten (meer palmvet, meer suiker/zetmeel) om marges te redden, dus handelsoorlog is niet alleen macro-economie maar ook stille volksgezondheidsschade. En dan roepen politici dat het om nationale trots gaat terwijl de rekening bij de supermarkt ligt, tja.

Leuk historisch sausje, maar het echte verschil met Louis XIV is dat we nu een hele WTO/EU-rechtsorde hebben die dit “handel als wapen” juist probeert te temmen, en Trump (en straks elke andere leider) test gewoon hoe ver je kunt gaan met uitzonderingen als national security en anti-dumping zonder dat er echte consequenties komen. Ten eerste: als je die regels zelf uitholt, hoef je niet verbaasd te zijn dat iedereen het gaat doen en je straks geen neutrale scheidsrechter meer hebt; ten tweede: “strategische autonomie” is vaak gewoon industrial policy met een juridisch strikje, maar ok noem het veiligheid en klaar.

Wat hier vaak ontbreekt is de UX-kant: tarieven zijn een knop waar politici op rammen, maar de echte schade zit in alle “frictie” eromheen—douane, papierwerk, onzekerheid, contracten herschrijven—waardoor bedrijven niet investeren en alles trager/duurder wordt nog vóór je 1 euro heffing betaalt. En dan is het doel ineens vaag (“signaal afgeven”), terwijl je als gebruiker/consument alleen merkt dat levertijden en prijzen random worden, top ontwerp weer.