Gemeentelijke partijen maken graag gebruik van lobbyteksten, in aantal gevallen letterlijk overgenomen in verkiezingsprogramma’s

Alsof dit nieuw is… die lokale clubjes hebben vaak drie man en een typemachine, dus als er een gelikt pdf’je binnenkomt van VNO, Milieudefensie of de VNG dan plakken ze dat er zo in, klaar, “verkiezingsprogramma” afgevinkt. Het kwalijke is niet dat je expertise gebruikt, maar dat je letterlijk kopieert zonder bron, want dan stem je dus op een partij en krijg je in feite de boodschappenlijst van een belangenclub, en dat heet dan democratie. En Den Haag gaat nu weer een hoorzitting doen en een registertje optuigen, terwijl je ook gewoon kunt eisen: zet onder elk hoofdstuk wie er heeft meegepraat en wie het heeft aangeleverd, dan kan de kiezer tenminste zien wie er aan de touwtjes trekt.

Wederom gaan we doen alsof het probleem “bronvermelding” is, en dan komt er dus een register, commissie, hoorzitting en 20 pagina’s protocol bij… kost zo €2-3 miljoen landelijk en het levert precies nul betere politiek op. Het echte punt is dat die gemeenteraadsclubjes vaak geen tijd/geld hebben om zelf te rekenen: ze plakken lobbytekst over woningbouw, maar niemand zet er even bij wat het kost (grondexploitatie, rente, infra), en dan krijg je weer plannen van €50 miljoen in een programma met een dekkingsplan van één zinnetje. En ja hoor, straks mag de ambtenarij het “uitwerken” en de rekening gaat gewoon naar de OZB.

Nou ja, het gaat niet alleen om dat copy-pasten, maar ook om wíe er überhaupt nog aan tafel zit: die lobbyclubs hebben mensen en geld, en de gewone buurtbewoner met z’n kapotte stoep of onveilig kruispunt heeft alleen een mailtje dat nooit terugkomt, en dan krijg je dus beleid voor de hardste schreeuwer, toch hoor.

Dat copy-pasten is slordig, echter het grotere risico is dat lobbyteksten vaak één belang “glad” opschrijven en de nare bijwerkingen er bewust uit laten. Daarentegen kun je dit ook heel simpel tackelen: zet bij je programma niet alleen bronnen, maar ook een openbaar logje met wie je gesproken hebt en welke punten je juist níet hebt overgenomen, dan zie je tenminste waar de afweging zit en niet alleen het marketingverhaal.

In de praktijk is het ook gewoon een timing-ding: zo’n lokaal programma moet “even af” naast werk en gezin en dan komt er een kant-en-klare tekst binnen die al netjes klinkt, dus ja die gaat erin. maar dan moet je niet raar opkijken dat raadsleden later in commissies zitten te stuntelen omdat ze het stuk zelf nooit echt hebben doorgerekend of afgestemd met de wijk.