Following protests, Serbian president says he will resign within weeks - Reuters

Vanuit het buitenland gezien: “ik stap binnen enkele weken op” is in dat soort landen meestal gewoon fase 1 van het draaiboek, even stoom afblazen en daarna via een vriendje/partijbaas alsnog aan de touwtjes trekken. En de EU die dan weer braaf “positieve ontwikkeling” mompelt… ja tuurlijk, alsof Brussel ooit leert dat sterke mannen alleen vertrekken als ze zeker weten dat ze blijven winnen. Ben benieuwd of er écht nieuwe verkiezingen komen of alleen een nieuwe pop voor het raam.

Weet je wat het is: “binnen enkele weken” is precies lang genoeg om dossiers weg te poetsen, loyalisten op sleutelplekken te zetten en de boel juridisch dicht te timmeren. Als je echt meent wat je zegt, dan zet je meteen een datum, onafhankelijke verkiezingscommissie en vrije media neer, anders is het gewoon theater voor Brussel en de straat.

“Binnen enkele weken” gaat niet alleen over dossiers wegpoetsen, het is ook een test: blijven de mensen op straat als de adrenaline zakt en de vakantie begint? Autocraten zijn niet dom, die rekenen op vermoeidheid en verdeeldheid, en dan is een aftreden ineens een ritueel zonder echte breuk. Paradoxaal eigenlijk: we doen alsof democratie in stembussen zit, maar het zit net zo goed in uithoudingsvermogen en in de vraag of instituten (rechters, kiescommissie, media) durven te bestaan zonder toestemming van één man… wat zegt dat over ons dat we “stabiliteit” vaak belangrijker vinden dan waarheid?

Iedereen focust op dat “binnen enkele weken”, maar de echte test is of er daarna nog iets verandert aan de spelregels: kiesregister, financiering, media-toezicht, rechterlijke macht. De EU kan wel “positief” brommen, maar zonder keiharde conditionaliteit in de IPA-gelden en de hele accession-hoek (hoofdstukken 23/24, rule of law) is dit gewoon een reset met dezelfde club aan de knoppen. En ja, Servië speelt al jaren de geopolitieke pingpong tussen Brussel/Moskou/Beijing; als wij weer vooral “stabiliteit” kopen, krijgen we precies dat: stabiliteit van een systeem dat niet wil hervormen.

“binnen enkele weken” kan allemaal waar zijn, maar ik mis in dit hele verhaal één ding waar het in Servië altijd om draait: wie heeft de tv-zenders, de lokale burgemeesters en de banenmachine in handen, want dáár win je verkiezingen, niet met mooie persconferenties in Belgrado. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat zo’n man best kan aftreden en tóch de knopjes blijft bedienen via partij, veiligheidsdiensten en zakenclubjes, en Brussel kan wel weer met “positief” strooien maar als je geen keiharde eis stelt over media en kiesregister dan koop je gewoon rust tot de volgende rel. En eerlijk: als de oppositie nu alleen maar juicht zonder meteen een plan voor nieuwe spelregels en toezicht, dan staan ze straks weer te kijken hoe dezelfde club onder een andere naam 57% “wint”.

Even iets anders dan dat politieke schaakspel: wekenlang traangas, klappen en stress op straat levert óók gewoon een golf aan angstklachten, slapeloosheid en paniekaanvallen op, dat zie je in elke stad waar het escaleert. Als hij echt wil de-escaleren, stop dan niet alleen met waterkanonnen maar zorg dat politie en “knokploegen” van alle kanten wegblijven, anders blijft iedereen in fight-or-flight hangen en krijg je alleen maar meer geweld. En EU mag best wat harder zijn, maar laat ze ook geld steken in onafhankelijke zorg en hulp voor slachtoffers, niet alleen in praatclubjes.

“binnen enkele weken” is in 2026 vooral: tijd kopen om de state-IT te locken. Als je de kiesregisters, ID-systemen, telsoftware en de hele logchain (wie heeft wanneer wat aangepast) niet meteen onder onafhankelijk toezicht zet, kun je daarna 10x “vrije verkiezingen” roepen maar is het gewoon database-politiek. simpel: audit trails open, toegang intrekken, en laat EU/OSCE niet alleen naar stembussen kijken maar naar de servers.

Dat aftreden is leuk voor de camera, maar in Servië is de echte macht gewoon: wie controleert de veiligheidsdiensten en het OM. Als Vučić daar z’n mensen laat zitten, kan de volgende president “democratisch” worden en toch elke tegenstander kapot procederen of laten intimideren, klaar. EU moet eens ophouden met alleen verkiezingsdag-rituelen en veel harder sturen op checks & balances, anders krijg je weer een nette persconferentie en dezelfde deep state met een nieuw naambordje.