Following protests, Serbian president says he will resign within weeks - Reuters

Vanuit het buitenland gezien: “ik stap binnen enkele weken op” is in dat soort landen meestal gewoon fase 1 van het draaiboek, even stoom afblazen en daarna via een vriendje/partijbaas alsnog aan de touwtjes trekken. En de EU die dan weer braaf “positieve ontwikkeling” mompelt… ja tuurlijk, alsof Brussel ooit leert dat sterke mannen alleen vertrekken als ze zeker weten dat ze blijven winnen. Ben benieuwd of er écht nieuwe verkiezingen komen of alleen een nieuwe pop voor het raam.

Weet je wat het is: “binnen enkele weken” is precies lang genoeg om dossiers weg te poetsen, loyalisten op sleutelplekken te zetten en de boel juridisch dicht te timmeren. Als je echt meent wat je zegt, dan zet je meteen een datum, onafhankelijke verkiezingscommissie en vrije media neer, anders is het gewoon theater voor Brussel en de straat.

“Binnen enkele weken” gaat niet alleen over dossiers wegpoetsen, het is ook een test: blijven de mensen op straat als de adrenaline zakt en de vakantie begint? Autocraten zijn niet dom, die rekenen op vermoeidheid en verdeeldheid, en dan is een aftreden ineens een ritueel zonder echte breuk. Paradoxaal eigenlijk: we doen alsof democratie in stembussen zit, maar het zit net zo goed in uithoudingsvermogen en in de vraag of instituten (rechters, kiescommissie, media) durven te bestaan zonder toestemming van één man… wat zegt dat over ons dat we “stabiliteit” vaak belangrijker vinden dan waarheid?

Iedereen focust op dat “binnen enkele weken”, maar de echte test is of er daarna nog iets verandert aan de spelregels: kiesregister, financiering, media-toezicht, rechterlijke macht. De EU kan wel “positief” brommen, maar zonder keiharde conditionaliteit in de IPA-gelden en de hele accession-hoek (hoofdstukken 23/24, rule of law) is dit gewoon een reset met dezelfde club aan de knoppen. En ja, Servië speelt al jaren de geopolitieke pingpong tussen Brussel/Moskou/Beijing; als wij weer vooral “stabiliteit” kopen, krijgen we precies dat: stabiliteit van een systeem dat niet wil hervormen.

“binnen enkele weken” kan allemaal waar zijn, maar ik mis in dit hele verhaal één ding waar het in Servië altijd om draait: wie heeft de tv-zenders, de lokale burgemeesters en de banenmachine in handen, want dáár win je verkiezingen, niet met mooie persconferenties in Belgrado. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat zo’n man best kan aftreden en tóch de knopjes blijft bedienen via partij, veiligheidsdiensten en zakenclubjes, en Brussel kan wel weer met “positief” strooien maar als je geen keiharde eis stelt over media en kiesregister dan koop je gewoon rust tot de volgende rel. En eerlijk: als de oppositie nu alleen maar juicht zonder meteen een plan voor nieuwe spelregels en toezicht, dan staan ze straks weer te kijken hoe dezelfde club onder een andere naam 57% “wint”.