Defensie gaat nauw samenwerken met dronebedrijf, wil 'gouden aandeel'

Noe ja, als je Defensie tientallen miljoenen in zo’n droneclub stopt is zo’n gouden aandeel niet meer dan logisch, anders is ’t straks verkocht aan een of andere buitenlandse partij en mogen wij hier “toegang aanvragen” tot onze eigen software… maar zorg dan wél dat die lui niet verzuipen in aanbestedingsgezeik, want dan heb je een sjön contract en nul drones die werken, rustig aan.

Feit is: zo’n gouden aandeel gaat vooral over controle, maar het echte risico zit ’m in de software zelf, als die straks vol met datakoppelingen en AI-dingen zit wil je keiharde afspraken over cybersecurity, logging en wie er bij de data kan. En ja drones zijn militair, maar ze gaan ook boven oefenterreinen en soms burgergebied, dus privacy en veiligheid moeten niet pas “later uitgewerkt” worden. Tientallen miljoenen is prima, maar dan ook transparant testen en niet pas ontdekken dat de boel te hacken is als het misgaat.

Weet je wat het is, iedereen heeft het over dat gouden aandeel en cyber, maar wie gaat er straks met die drones werken? Defensie kan nu al amper mensen vasthouden en wij in de zorg zien hetzelfde: je kunt de mooiste tech kopen, maar zonder training, onderhoud en genoeg handen wordt het weer zo’n project waar consultants rijk van worden en de werkvloer ermee zit. en dan roepen ze “wendbaarheid” terwijl de basis overal uitgekleed wordt...

Leuk dat we “strategische tech” binnenboord houden, maar kunnen we dan ook ff eerlijk zijn over de footprint: drones en die hele softwareketen draaien op batterijen, zeldzame metalen en een berg testvluchten met herrie en verstoring rond oefenterreinen, dat tikt gewoon door in het lokale ecosysteem en biodiversiteit. Als Defensie een gouden aandeel wil, zet er dan meteen harde eisen aan: repareerbaarheid/accu’s, minder giftige supply chain en fatsoenlijke milieunormen bij tests, anders is het weer alleen maar stoer doen met innovatie en de rommel afschuiven.

Dat “gouden aandeel” is vooral een manier om te doen alsof je grip hebt, terwijl je tegelijk een private club de standaard laat zetten voor hoe Defensie straks drones aanstuurt. Enerzijds wil je die kennis hier houden, anderzijds creëer je zo’n lock-in waar je over vijf jaar niet meer uit kan zonder dat Intelic (of z’n investeerders) de prijs dicteert en iedereen roept dat het “missiekritisch” is. En let op: vandaag gaat het om verhuizen of strategie, morgen gaat het om updates, licenties, supportcontracten en “oh ja, we stoppen met die module tenzij jullie bijbetalen”… en dan is het gouden aandeel ineens een gouden pleister. Kamer mag van mij vooral vragen: wie bezit de code, wie kan het onderhouden als het bedrijf omvalt, en hoe voorkom je dat dit een permanente geldsluis wordt omdat je eenmaal afhankelijk bent gemaakt.