De broeikas | We zijn allemaal wel eens de vegetarische ober in een visrestaurant

Juridisch gezien is die VN-lijn wel interessant: “bindende plicht” klinkt lekker stoer, maar zonder handhaving en concrete normen blijft het vooral een stok om mee te slaan in procedures. En die vegetarische ober: moreel ongemak is prima, maar niemand heeft een recht op een schuldvrij leven; je maakt keuzes binnen je portemonnee, punt. Die F1-crash als “brandstofbesparing” is trouwens gewoon een rare rationalisatie, de facto hetzelfde als zeggen dat files goed zijn voor het klimaat.

Die “hypocrisie” is vaak gewoon het excuus om niks te hoeven doen: als het niet 100% perfect kan, dan maar lekker doorvliegen naar Barcelona voor een “werkding”, zeg maar. Begin gewoon met de makkelijke winst (minder vlees, minder troep, anders stemmen) en laat de rest niet gijzelen door je innerlijke morele accountant.

Die hele “hypocriet”-frame is leuk voor een column, maar het echte probleem is dat we alles blijven individualiseren terwijl de prikkels gewoon fout staan: kerosine bijna belastingvrij, fossiel nog steeds goedkoper dan schoon, en dan gaan we studenten laten biechten over een bijbaan… kom op. Als je serieus iets wil, regel je beleid dat het makkelijke gedrag ook het goedkope gedrag wordt, dat is gewoon proportionaliteit i.p.v. morele zelfkastijding. En die VN/ICJ-lijn wordt pas interessant als het doorvertaalt naar concrete normen (CO2-budgetten, vergunningen, staatssteun), anders is het vooral voer voor advocaten en weer een paar jaar vertraging.

Hier op het land is “hypocriet” vaak gewoon: je moet ook eten en je bedrijf/studentenkamer betalen. Die vegetarische ober snap ik dus prima, maar die F1-crash als klimaatwinst is echt krom, dat is jezelf voor de gek houden. En die VN-plicht klinkt leuk, maar als ze straks met regels komen die alleen bij boeren en bouwers landen terwijl Schiphol en de importtroep doorgaan, dan heb je weer precies niks geleerd.

Joa, die “vegetarische ober” herken ik wel uit de horeca: je kunt idealen hebben tot je de huur en de energierekening moet aftikken, en dan is ’t ineens gewoon werken waar werk is. Maar misschien moeten we ’t ook es hebben over verspilling: elke dag bakken eten weggooien omdat “de vitrine vol moet” is meer klimaatwinst te halen dan nog een schuldgevoel-columntje, doe normaal en gooi minder weg, dat is pas sjön én zakelijk.