500 verdachten, één straf: zo rekent El Salvador af met criminaliteit

Een daling van de moorden is belangrijk, daar valt weinig op af te dingen. Maar bijna vijfhonderd mensen in één proces behandelen alsof individuele schuld een administratief detail is, tast precies het rechtssysteem aan dat burgers tegen bendes hoort te beschermen. Een staat die veiligheid terugbrengt mag best hard optreden; hij moet dan juist extra zorgvuldig bewijzen wie wat heeft gedaan, anders wordt rechtspraak een massaproduct.

Een daling van moorden is natuurlijk winst, maar veiligheidscijfers kunnen ook het gevolg zijn van angst, controle en minder aangifte; één getal vertelt niet het hele verhaal. Wat gebeurt er met de samenleving als iedereen leert dat de staat je zonder individuele bewijsvoering jarenlang kan opsluiten? Dan krijg je misschien rust op straat, maar geen gezond ecosysteem van vertrouwen.

Niemand vraagt zich af wie er financieel beter wordt van zo’n “veiligheidsmodel”: meer gevangenissen, private beveiliging, camera’s en noodwetten die steeds langer blijven hangen. Minder moorden is winst, maar als bewijsregels verdwijnen kan morgen elke lastige opposant ineens als bendelid worden weggezet — en de "experts" noemen dat dan efficiënt bestuur.