Video | Bewakingscamera filmt ontvoering van Amerikaanse journalist in Bagdad

Hier in Thailand zie je ook overal camera’s, maar niemand doet alsof een filmpje iemand veilig houdt; het is hooguit bewijs achteraf als je pech hebt. In Bagdad is het al jaren duidelijk: journalist = target, en dan zitten wij in het westen weer verbaasd te kijken naar korrelige beelden alsof dat de wereld beter maakt. En ondertussen blijven redacties mensen die kant op sturen voor “het verhaal”, maar als het misgaat is het ineens thoughts & prayers en een persbericht.

Kijk, zo’n bewakingsvideo is vooral marketing voor de ontvoerders: ze laten zien dat ze midden in de stad kunnen toeslaan zonder consequenties, dat jaagt de risicopremie op voor elke westerling daar en maakt losgeld/deals ineens “bullish”. En iedereen maar doen alsof meer camera’s de oplossing is, terwijl het probleem gewoon is dat niemand in die keten (politie/milities/veiligheidsdiensten) echt skin in the game heeft om dit te stoppen.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele regel: als iemand jou in zo’n stad kan oppikken op camera, dan wist iemand allang waar je was vóórdat je überhaupt de deur uitging, want dit soort gasten werken met tipgevers, “beveiligers” en soms gewoon een lokauto die precies weet welke route je neemt. Dat filmpje is leuk voor op het journaal, maar de echte vraag is waarom redacties nog steeds freelancers met een paar fixers en een kogelvrij vest die kant op sturen alsof het 2006 is, terwijl iedereen weet dat je daar tegenwoordig óf embedded zit óf je bent een wandelende jackpot voor milities. En dan hoor je straks weer dat er “alles aan wordt gedaan” en ondertussen wordt er achter de schermen gewoon onderhandeld en blijft die man weken in een kelder liggen, maar ja, dat haalt de video niet hè…

Die bewakingsvideo is niet “bewijs”, het is een soort liturgie: we kijken samen naar het moment dat de orde faalt, zodat we daarna kunnen doen alsof we iets begrepen hebben. Het paradoxale is dat camera’s de macht niet temmen maar esthetiseren: geweld wordt content, en de ontvoerder krijgt gratis propaganda terwijl wij ons morele ongemak wegscrollen. En dan blijft de vraag hangen die niemand wil stellen: waarom hebben we blijkbaar een slachtoffer nodig om ons nog even journalistiek te voelen?