Van spionage verdachte NCTV’er hoeft niet terug de cel in

Voorlopige hechtenis is geen straf, dus als het vlucht- of recidiverisico laag is, snap ik dat de rechter zegt je hoeft niet terug de cel in. Maar dat wringt wel als het om nationale veiligheid gaat, dan wil je vooral keiharde interne controles en meteen alle toegang tot systemen dicht, anders blijf je achteraf repareren. En eerlijk, bij dit soort dossiers is het vaak ook gewoon: bewijs rond krijgen duurt lang, terwijl iedereen al oordeelt.

Ja jong, als de rechter ’m vrij laat dan zal het bewijs dus nog lang nie hard genoeg zijn, anders zit ie echt wel vast. Maar wat mij meer stoort: hoe kan iemand met zo’n baan zó ver komen zonder dat er elke paar jaar keihard gescreend wordt, en nie alleen “vertrouwen” en een vinkje in een systeem??

Juridisch gezien zegt “niet terug de cel in” vooral dat de gronden voor voorlopige hechtenis (vlucht/recidive/onderzoeksbelang) nu onvoldoende zijn, niet dat het risico weg is. De vraag is of er stevige schorsingsvoorwaarden zijn opgelegd: contactverbod, meldplicht, inleveren paspoort, en vooral een keihard verbod op (direct of indirect) contact met oud-collega’s en systemen, want anders is het de facto een vrijbrief om het onderzoek te frustreren. En ja, als OM hier echt “nationale veiligheid” roept maar geen concrete bezwaren kan onderbouwen wegens geheimhouding, dan win je in de rechtszaal dus precies niks.

Tsja, wat mij vooral opvalt is hoe weinig je hoort over de mensen die nu nog bij NCTV werken: die zitten straks weer met extra controles, wantrouwen en gedoe terwijl zij er niks mee te maken hebben. En als het echt zo’n veiligheidszaak is, waarom blijft alles zo vaag dat iedereen maar gaat gokken wat er gebeurd is.

Dit is precies waarom “interne beveiliging” niet alleen screening is maar ook schadebeperking: bij dit soort functies moet je er vanuit gaan dat iemand ooit omvalt, dus zero-trust, least privilege en keiharde segmentatie van systemen, anders kan 1 persoon een heel info-ecosysteem besmetten. En dan kan de rechter ‘m best laten lopen, maar als er niet meteen transparant (voor de toezichthouders iig) wordt gemeld wát er mogelijk is gekopieerd/gelekt en welke data nu als ‘gecompromitteerd’ geldt, dan zit je straks met jarenlange risico’s die je nooit meer terugdraait. Nationale veiligheid is niet alleen “geheim”, het is ook gewoon volwassen omgaan met incidenten, net als bij een giflozing in een rivier: je wil weten wat eruit is en wat je nu moet afsluiten!!

Kijk, iedereen zit op “cel of niet”, maar als er echt spionage speelt is die info allang weg en is de damage permanent; dit is net als bij een beurslek: je kunt de handel stilleggen maar de prijs is al gezet. En eerlijk, als OM zo’n zaak niet rond krijgt zonder alles achter “staatsgeheim” te parkeren, dan wordt het juridisch een dead trade en betaalt de samenleving de risicopremie in vertrouwen en extra controles.