Slimme gast: Nederland superdom bezig met plannen voor windmolens op Noordzee

Plannen voor wind op zee en aanhoudend hoge energieprijzen

Een opiniestuk op de website GeenStijl legt een verband tussen aanhoudend hoge energierekeningen en de plannen van het nieuwe kabinet voor grootschalige windenergie op de Noordzee. Volgens het artikel blijven de kosten voor consumenten hoog, mede door de manier waarop nieuwe windparken financieel moeten worden mogelijk gemaakt. Daarbij wordt verwezen naar een analyse van econoom Pieter Garicano, gepubliceerd op het platform Silicon Continent.

Hogere kosten door bouw en exploitatie op zee

In de aangehaalde analyse wordt gesteld dat windturbines de afgelopen jaren weliswaar groter zijn geworden en daardoor op papier rendabeler kunnen lijken, maar dat de totale kosten eveneens zijn toegenomen. Het gaat dan om uitgaven voor productie, installatie en onderhoud. Die kosten zouden volgens de redenering verder oplopen wanneer projecten op zee plaatsvinden, onder meer door complexere logistiek en specialistische schepen en infrastructuur. Het gevolg zou zijn dat investeerders terughoudend zijn om dergelijke projecten te financieren zonder aanvullende zekerheid.

Financiële constructie met contracten voor verschil (CFD)

Om investeringen toch aantrekkelijk te maken, zou het kabinet volgens het artikel willen werken met zogenoemde contracten voor verschil (Contracts for Difference, CFD’s), een systeem dat ook in het Verenigd Koninkrijk wordt toegepast. In de beschreven variant zou Nederland een subsidie-achtige garantie bieden tot een prijs van maximaal 104 euro per megawattuur (MWh). Het artikel stelt dat het om een “eenzijdige” vorm gaat: als de marktprijs onder de afgesproken drempel zakt, betaalt de overheid het verschil bij, terwijl bij hogere marktprijzen de opbrengst bij de investeerder blijft.

Kritiek op risicoverdeling en effect op stroomprijs

De kern van de kritiek is dat de financiële risico’s in deze opzet vooral bij de overheid en uiteindelijk bij de belastingbetaler of consument terechtkomen. Wanneer de marktprijs langere tijd onder de gegarandeerde prijs blijft, moet de overheid bijpassen, waardoor de uiteindelijke stroomprijs volgens de auteur structureel hoog kan blijven. Het artikel trekt daaruit de conclusie dat Nederland zich voor een lange periode vastlegt op relatief dure windenergie, waarbij een horizon van circa 15 jaar wordt genoemd.

Aanvullende zorgen over infrastructuur en veiligheid

Naast de kosten wijst het stuk op de groei van de infrastructuur op zee, zoals kabels die windparken met het vasteland verbinden. Die uitbreiding zou volgens de auteur ook kwetsbaarheden met zich meebrengen, bijvoorbeeld voor sabotage. In reacties onder het artikel worden daarnaast uiteenlopende verklaringen voor hoge energieprijzen genoemd, waaronder belastingen en heffingen, en wordt gediscussieerd over alternatieven zoals kernenergie en de noodzaak van back-upcapaciteit bij wisselvallige opwek door wind en zon.