Nederland behoudt grote voorsprong in Europese welvaartslijst

Mooi dat we “bovenaan” staan, echter als je in Deventer een starterswoning zoekt of een huurhuis onder de 900 euro, voelt die welvaartslijst als een folder van een ander land. Daarentegen: vergrijzing los je niet op met alleen pensioenleeftijd omhoog, je moet zorg en wonen veel slimmer organiseren (doorstroming, betaalbare seniorenwoningen, mantelzorg ondersteunen), anders betalen jongeren de rekening én wonen ze nog steeds bij hun ouders.

In de praktijk zegt zo’n welvaartslijst ook vooral dat we goed zijn in geld rondpompen via belastingen/toeslagen en “regelingen”, maar als je één keer nét buiten de hokjes valt (scheiding, wisselende uren, kind dat extra hulp nodig heeft) ben je weken bezig met formulieren en terugvorderingen en voelt het helemaal niet rijk. En die vergrijzing ga je dan ook weer “oplossen” met nog meer loketten terwijl de zorg gewoon mensen tekort komt, niet spreadsheets.

Die 15% BBP “betaalbare gezondheidszorg” is zo’n cijfer waar je vooral van leert dat we heel goed zijn in veel uitgeven, niet dat het betaalbaar of toegankelijk is. Even rekenen: als je zorgkosten sneller stijgen dan je beroepsbevolking (vergrijzing + personeelstekort), dan kun je nog zo “bovenaan” staan, maar dan koop je er straks vooral wachtlijsten voor. En die “lage belastingdruk op arbeid 30%” klinkt leuk, maar vraag eens aan een modaal gezin wat er netto overblijft na huur/hypotheek, kinderopvang en eigen risico… de cijfers kloppen op papier, de frictie zit in het echte leven.

Zo’n welvaartslijst kijkt ook amper naar dingen als veiligheid/vertrouwen en of je overheid gewoon normaal functioneert, en dáár scoren we meestal best oké vergeleken met half Europa. Aan de andere kant, als je straks door vergrijzing én arbeidskrapte bij gemeente/uitvoeringsclubs maanden moet wachten op een simpele vergunning of Wmo-hulp, dan zakt dat “welvaart” gevoel alsnog weg, ook al blijft het gemiddelde inkomen hoog.

Die “welvaart” is ook gewoon leverage: we teren op gas/handel/kennis, maar we laten de basislaag (energie, defensie, chips, medicijnen) vrolijk afhangen van supply chains waar je nul control over hebt. simpel: je kan bovenaan een lijstje staan en alsnog één geopolitieke hik hebben waardoor je industrie op brownout draait en je zorg zonder spullen zit; resilience is de nieuwe welvaart, niet nog een rapportje.