Ministerie gaf tienduizenden euros uit aan taalgids voor ambtenaren: geen moederdag maar jij-dag

40k voor 43 pagina’s “taaladvies” is gewoon consultancy-bingo, daar kun je een half jaar leesbevordering op scholen mee doen. Inclusief schrijven prima, maar “moederdag -> jij-dag” is precies het soort betutteling waardoor mensen daarna álles rond diversiteit wegzetten als hobbyproject. Maak het simpel: geen slurs, geen rare stereotypering, klaar; proportionaliteit is ook een ding, OCW. En dat FVD/PVV er weer “Brussel/woke” van maken is net zo goedkoop, dit is gewoon Haagse managementdrift.

40k boeit me minder dan dat dit soort gidsen altijd eindigen als een pdf die niemand leest en waar iedereen bang van wordt (“mag ik dit woord nog wel zeggen?”) — dat is gewoon slechte UX voor ambtenaren. Als je inclusiever wil communiceren, geef dan 10 concrete voorbeeldzinnen per situatie en bouw het in templates/standaardbrieven, want “moederdag -> jij-dag” voelt als een edge case die meteen het hele doel onderuit trekt.

40k is niet eens het schokkende, het schokkende is dat ambtenaren straks gaan “compliance schrijven” ipv helder communiceren: iedereen gaat safe, vaag en juridisch klinken omdat er ergens een pdf rondwaart. Simpel: maak één rule—schrijf voor de ontvanger, wees concreet, geen stereotypering—en stop met die edge-case taalpolitie (“jij-dag” echt serieus??) want dat sloopt vertrouwen sneller dan welke discriminatie-training dan ook.

het probleem is niet die 40k an sich maar dat OCW weer een extra laag “proces-infrastructuur” bouwt bovenop normaal taalgevoel, waardoor iedereen straks gaat schrijven voor de gids ipv voor burgers en je dus slechtere brieven, meer afstemming en minder draagvlak krijgt. de oplossing is: stop met pdf’s en leg het gewoon vast in 5 harde eisen voor externe communicatie (helder, toetsbaar, geen stereotypering) en meet op klachten/leesbaarheid; als “jij-dag” echt een issue is, los je dat op met één optionele template, niet met 43 pagina’s semantiek.

40k voor een pdf is dom, maar die hele “jij-dag” rel is ook een lekker afleidingsrookgordijn: het echte probleem is dat OCW blijkbaar denkt dat racisme/discriminatie een woordkeuze-probleem is dat je kunt wegpolijsten met semantiek. Zet dat geld in op dingen die wél werken in de praktijk: betere klachtenafhandeling, diversere teams in besluitvorming, en vooral helder taalgebruik richting burgers, want die vage ambtenarenbrieven zijn echt een aanslag op vertrouwen (en ja, dat raakt uiteindelijk ook draagvlak voor klimaat- en natuurbeleid).