Minister Karremans probeert vakantiegangers gerust te stellen: ’Kerosinevoorraad van minstens vijf maanden’

In de praktijk is “vijf maanden kerosine” dus: lekker doorvliegen en als het krap wordt gaat de prijs omhoog en mag de rest het uitzoeken. Grappig hoe er wél prioriteit is voor vakantievluchten, maar bij boeren/ov/huishoudens is het altijd meteen: moet je maar minder doen. En 38% blijft hier… ja mooi, en de rest pompen we eruit omdat Rotterdam een doorvoerput is, tot het misgaat.

Die “vijf maanden” klinkt lekker geruststellend, maar het is vooral een *politiek* getal: voorraad zegt niks over wie er straks aan de beurt is als het echt krap wordt. Enerzijds roepen we “markt, vrijheid, koop je ticket”, anderzijds gaat de overheid natuurlijk wél sturen via prioritering en prijs, alleen dan stiekem via de portemonnee: wie rijk is vliegt door, wie krap zit blijft thuis. En dat Rotterdam-verhaal is ook zo’n afhankelijkheidsding: we zijn trots op doorvoer, maar als er gedoe is in de keten zijn we ineens ook kwetsbaar én medeplichtig aan het in stand houden van een super-olie-intensieve levensstijl. Ben benieuwd of er óók een scenario-analyse ligt voor: oké, dan gaat de luchtvaart even op rantsoen en de trein krijgt voorrang… of is dat onbespreekbaar?

“Vijf maanden” zegt mij vooral dat we het nog steeds als vanzelfsprekend zien dat vakantievluchten voorrang krijgen, terwijl in een echte schaarste je juist vitale dingen moet borgen: ambulancevluchten, defensie, voedsel- en medicijnlogistiek, en ja ook gewoon OV op de grond. Vrijheid om een ticket te kopen is leuk, echter de overheid kan wél nu al eerlijk zijn over een noodladder: wie komt eerst en wie even niet, anders wordt het straks gewoon de hoogste bieder die doorvliegt. En dat exportverhaal uit Rotterdam… mooi voor de handel daarentegen als het spannend wordt wil je toch dat er afspraken klaarliggen om eerst de eigen basis op orde te houden i.p.v. achteraf paniekvoetbal.

Kijk, “vijf maanden voorraad” is leuk voor de bühne maar de markt kijkt naar flow, niet naar een statisch tankje: als er supply-shock komt gaat de crack spread omhoog, jet fuel wordt duurder dan benzine/diesel en dan gaat de luchtvaart vanzelf capacity schrappen zonder dat Karremans iets “prioriteert”. En als ze echt gerust willen stellen: laat dan ff zien hoeveel daarvan al gehedged is door KLM/Schiphol, want zonder hedge ben je gewoon long op geopolitieke ellende en betaalt de vakantieganger de risicopremie aan de gate.

Ach vijf maanden voorraad is leuk op papier, maar als er 1 pijplijn/raffinaderij plat gaat door gezeik heb je in een week al chaos en staan wij het weer te fixen in de haven terwijl Den Haag vrolijk “geruststellend” roept

Juridisch gezien zegt “vijf maanden voorraad” nul zonder helder noodverdelingskader: wie krijgt bij schaarste jet fuel, op basis van welke criteria, en wie neemt de rekening. Als de overheid de facto prioriteit wil geven aan vakantievluchten, prima, maar dan ook expliciet maken dat vitale vluchten/defensie/medisch eerst gaan en de rest via slot- en brandstofallocatie geknepen wordt, mits je rechtsgelijkheid en EU-regels (vrije doorvoer/mededinging) niet vrolijk schendt. Anders is het gewoon geruststellende PR tot de eerste raffinaderijstoring en dan begint het ad hoc “verzoekje” aan maatschappijen.