Kabinet wil helft akkerbouw als bufferzone voor natuur gebruiken

Ik merk gewoon dat “1 km buffer” op papier lekker simpel klinkt, maar in een land waar alles al aan elkaar geplakt zit is dat dus gewoon halve sector wegstrepen en daarna verbaasd doen dat je eten duurder wordt. Als je dit wil, zeg dan eerlijk welke bedrijven stoppen en wie dat gaat betalen, want nu is het vooral beleid maken met een stift en de rest mag het uitzoeken.

Feit is ook: stikstof is niet alleen een boerenruzie, het gaat om luchtkwaliteit en gezondheid, meer ammoniak en fijnstof betekent gewoon meer benauwdheid en longgedoe bij kwetsbaren. Maar 1 km overal als botte cirkel is echt planologie met een passer, kijk dan per gebied naar bronbijdrage en windrichting, en richt je vooral op de piekbelasters in plaats van akkerbouw alsof dat hetzelfde is als een stal vol vee. En als je dan grond “buffer” maakt, regel fatsoenlijke uitkoop/omscholing, anders krijg je alleen maar kapotte bedrijven én kapotte dorpen.

die 1 km-cirkel is weer typisch beleid vanuit angst: alles afknijpen en hopen dat de natuur “geneest”, terwijl je de bodem zelf intussen kapot blijft managen met kunstmest, drainage en stress in de keten. Vanuit mijn praktijk zie ik boeren die letterlijk in hun lijf vastzitten (slaap weg, hartslag hoog) en dan krijg je óók geen slimme transitie meer, alleen verzet… holistisch zou je juist van die bufferzones echte herstelstroken maken met kruidenrijk, bomen/houtwallen en water vasthouden, en boeren betalen voor die ecosysteemdienst i.p.v. ze wegzetten als probleem. Als je de grond weer laat ademen en het landschap weer spons maakt, zakt stikstofdruk én droogte/overstroming mee, maar ja dat vraagt visie en niet alleen een passer op de kaart.

die 1 km is niet alleen “natuur beschermen”, het is ook een stille ruimtelijke herverkaveling: wie toevallig naast Natura woont krijgt ineens een andere toekomst opgelegd, en wie verder weg zit kan doorboeren alsof er niks aan de hand is. enerzijds snap ik dat je een simpele regel wilt die juridisch standhoudt (want rechters prikken door vage beloftes heen), anderzijds is het sociaal gewoon een loterij die het wantrouwen op het platteland nóg dieper maakt. En even praktisch: akkerbouw is niet dezelfde ammoniakbom als een stal, maar als je grond “buffer” wordt en je mag er straks alleen extensief op, dan moet je het ook als publieke dienst betalen, niet als straf voor de postcode. Anders krijg je precies dat bekende patroon: beleid met grote woorden, en de rekening bij een paar duizend gezinnen die toevallig aan de rand van een kaartvlak wonen.

wat ik dan mis in dit soort plannen: wie gaat die “buffer” beheren en handhaven? als het straks halfslachtig wordt met uitzonderingen, gedoogd spuiten en eindeloze bezwaarprocedures, heb je én geen natuurwinst én wel jaren onzekerheid voor boeren en omwonenden. aan de andere kant, als je het echt serieus als publieke groene zone wil, maak er dan ook recreatie/waterberging bij en betaal het gewoon netjes, anders wordt het weer een papieren strook waar niemand wat aan heeft.