Innovatie verzandt in Nederland in de polder

Alsof het “poldermodel” het probleem is en niet gewoon dat we alles dichtregelen tot niemand nog durft te tekenen. Ten eerste: als je voor elk proefproject 12 loketten, 3 subsidievoorwaarden en een bezwaarprocedure nodig hebt, dan win je nooit van landen waar ze gewoon bouwen en achteraf bijsturen; ten tweede: universiteiten worden afgerekend op papers en citaties, niet op een bedrijf dat iets produceert, dus valorisatie blijft een hobby. maar ok, we gaan vast nog een rondetafel doen om te onderzoeken waarom rondetafels niks opleveren.

Weer dat gepraat over “cultuur” en polderen, maar het echte rempedaal is dat je in NL bij elk innovatief project eerst een legertje juristen, auditors en certificeringsclubs moet inhuren voordat je überhaupt 1 schroef mag vastdraaien. Dan ben je zo €250.000 verder aan rapporten, ISO’tjes en verzekeringen, en als het mislukt mag je óók nog 5 jaar archiveren en verantwoorden voor een subsidie van €100.000… wie gaat daar nog risico voor nemen? En pensioenfondsen met 130% dekking durven dan weer geen 0,5% in echte groei te stoppen, maar wel miljarden in “veilig” vastgoed en staatsleningen, typisch.

Juridisch gezien zit de echte rem vaak niet in “poldercultuur” maar in aansprakelijkheid: iedereen wil innovatie, maar niemand wil de handtekening zetten als er later een WOO-verzoek, enquête of schadeclaim komt. In casu zie je bij proefprojecten dat bestuurders en toezichthouders de facto sturen op procesdichtheid (rapporten, commissies, second opinions) omdat dat hun persoonlijke risico afdekt, niet omdat het project er beter van wordt. Zolang we falen blijven behandelen als verwijtbaar gedrag in plaats van ondernemersrisico, blijft het bij pilots en persberichten, mits er weer een subsidiepot is.