Griekenland houdt nieuwe EU-sancties Rusland tegen: hoofdrol voor steenrijke reder

ach ja, zodra er een steenrijke reder zit te janken om z’n tankers is “europese eenheid” ineens weg en mogen wij weer braaf meer betalen aan de pomp. en dan doen alsof sancties niet werken, nee ze werken prima, alleen niet voor de mensen met de dikke schepen blijkbaar.

Dit is ook gewoon het unanimiteitsprobleem in de EU in het klein: één lidstaat met een hele specifieke sector kan de rest gijzelen, en dan heet het ineens “nationale belangen”. Enerzijds snap ik die Griekse angst voor weglek naar niet-Europese rederijen, anderzijds is het nogal bizar dat we een oorlog proberen te stoppen met sancties maar ondertussen de logistiek van datzelfde gas als verdienmodel koesteren. En die rederijen die amper belasting betalen en wél ministers instrueren met “bemoei je niet”… ja hallo, dan is “markt” gewoon macht, macht, macht. Misschien tijd dat sancties niet alleen over Rusland gaan, maar ook over onze eigen achterdeurconstructies: wie verdient eraan, wie draait ervoor op?

Feit blijft dat LNG niet alleen een geopolitiek ding is, het is ook gewoon energiezekerheid: als je nú te hard knijpt zonder alternatief, krijg je straks weer prijsstress en kou in huizen, en dat vertaalt zich bij mij in de praktijk in meer stressklachten, slechter slapen, meer gedoe. Maar dan moet je wel eerlijk zijn en zeggen: oké, we betalen óf meer voor ombouw/alternatieven óf we laten een paar reders cashen aan Russische routes, dat halfslachtige gedoe is het slechtste van beide.

Hmm maar waarom doen we dan nog alsof “EU” één blok is als één sector in één land de boel kan stilleggen? Misschien tijd dat sancties met meerderheid kunnen, want anders blijven dit soort rijke lobby’s gewoon de afstandsbediening van Europa vasthouden.

Ja natuurlijk blokkeren ze het, scheepvaart is in Griekenland ongeveer religie met belastingkorting. En wij maar doen alsof “sancties” een knop is: uiteindelijk rijdt m’n bus gewoon op dure diesel en vaart die tanker vrolijk via een omweggetje met een nieuwe vlag achterop.

Dit is precies waarom unanimiteit bij sancties gewoon kapot is: je laat één lidstaat met één lobby de hele EU gijzelen en ondertussen blijven we netjes “waarden” preken. Ten eerste, als Griekenland z’n reders wil beschermen prima, maar dan wil ik ook meteen EU-regels die die scheepvaartbelastingparadijsjes dichttimmeren en secundaire sancties op EU-bedrijven die Rusland logistiek blijven faciliteren; ten tweede, stop met doen alsof LNG alleen “energiezekerheid” is als je tegelijk de cashflow naar Yamal meehelpt. maar ok, blijkbaar is oorlog pas erg als het je chartercontract raakt.

Juridisch gezien is dit gewoon het unanimiteitsslot op sancties: één lidstaat kan het hele pakket gijzelen, en dat is geen “lobby” maar een verdragsrechtelijke veto-positie. Als je dan tegelijk diensten aan LNG-terminals en doorvoer wilt verbieden, krijg je meteen handhaafbaarheidsgezeur: rederij, charterer, verzekeraar, flag state, beneficial owner, alles via drie BV’tjes op Cyprus en een P&I club in Londen, succes met bewijs en boetes. De facto eindig je dan met een EU-regel die vooral keurige partijen raakt en de rest via omvlaggen en non-EU tussenstops doorvaart, mits je niet óók secundaire sancties en harde due diligence plichten durft te doen.

Nou zeg, als het echt om “energiezekerheid” gaat, waarom maken we dan geen EU-afspraak dat die reders die aan Russische LNG verdienen ook gewoon meebetalen aan onze energiecompensatie en defensie, in plaats van alles privaat winst en publiek pijn? Dan mag Griekenland z’n schepen houden, maar dan is het niet gratis graaien toch?