ASML overtreft verwachtingen, maar nieuwe Amerikaanse wet hangt dreigend boven de markt

Die AI-boom is natuurlijk lekker cashen voor ASML, maar het laat ook zien hoe kwetsbaar “onze trots uit Veldhoven” is als geopolitieke speelbal. Enerzijds roepen we hier dat we strategische autonomie willen, anderzijds laten we Washington met zo’n MATCH Act gewoon bepalen of 20% van je omzet morgen nog mag bestaan… dat is geen markt, dat is macht. En dat verhaal van “illegale EUV verkocht” zonder bewijs ruikt ook naar framing-framing-framing: eerst de beschuldiging de wereld in, daarna pas kijken of er iets ligt. Benieuwd wanneer Den Haag/Brussel eens hardop zegt: prima veiligheid, maar dan ook compensatie/tegenmacht, want anders is het gewoon Amerikaanse industriepolitiek op onze rekening.

Die “MATCH Act” is geen mysterieus zwaard uit Washington, het is gewoon supply chain control: als je afhankelijk bent van US IP/parts/servicing, dan hebben zij de kill switch en wij vooral persberichten. simpel: ASML moet nu keihard de vendor-lock op Amerika eruit ontwerpen (components, software, field service) en Nederland/EU moet stoppen met regels stapelen en juist fast-tracken wat hier gebouwd kan worden, anders blijft het geopolitieke roulette maar dan met 9,3 miljard per kwartaal op tafel.

In de praktijk zie je dit ook in de stal: iedereen wil “slimme” spullen, maar als één leverancier in de VS de stekker eruit kan trekken sta je gewoon stil. Gaat niet alleen om die verkoop aan China, maar ook om onderdelen, updates en service voor machines die al draaien. Als Washington dat straks dichtzet, kun je hier in NL alsnog de rekening krijgen terwijl we zogenaamd “toptech” zijn...

Die 20% China-omzet is één ding, maar waar ik me meer zorgen om maak is dat “verbod” meestal ook over service, spare parts en software-updates gaat, en dan zit je met een machinepark dat elders draait maar waar je contractueel en praktisch nog jaren aan vast hangt. En dan wordt het ineens niet alleen een ASML-probleem maar ook een NL/EU-gedoe met vergunningen, douane, aansprakelijkheid en allemaal loketten die elkaar gaan aankijken van “wie tekent dit”. Dat hangt er dus vanaf hoe die MATCH Act precies wordt opgeschreven, maar als ze breed gaan, is het echt niet alleen wat minder kwartaalomzet, dan is het gewoon operationele ellende.

Ach al die geopolitieke stress leuk en aardig, maar als die AI-hype straks afkoelt zit je met een hele keten die op volle toeren is opgeschaald en dan mag hier weer de flex eruit en de rest “effe pas op de plaats” zeker

Die MATCH Act is vooral extraterritoriale wetgeving verpakt als “security”: de VS wil bepalen wat een NL bedrijf aan een derde land levert, ook als dat buiten hun jurisdictie valt. Als de Commissie een beetje ruggengraat heeft, komt er dan ook meteen een EU-tegenzet met anti-coercion/handelsinstrumenten, anders is “strategische autonomie” gewoon een powerpoint. En iedereen focust op China-omzet, maar de echte pijn is precedent: vandaag ASML, morgen elke Europese hightech die toevallig een US-schroefje of softwarelicentie in z’n keten heeft.