AIVD: de nationale veiligheid stond afgelopen tachtig jaar niet eerder zo onder druk als nu

Feit is dat die druk niet alleen van spionnen en hackers komt, maar ook van ons eigen wantrouwen dat door deepfakes en desinfo keihard wordt aangejaagd, dan gelooft straks niemand nog een brandmelding of een verkiezingsuitslag. In de zorg zie je al hoe cybergedoe en polarisatie doorsijpelt, storing bij systemen, agressie aan de balie, mensen die compleet in complotten vastzitten. Meer budget prima, maar als dat alleen meer aftappen en minder weerbaarheid en mentale zorg is, dan blijf je dweilen met de kraan open.

Hier op het land is “nationale veiligheid” ook gewoon: trafohuisje opengebroken, koper weg, pomp stil en dan kun je je koeien niet eens water geven. Stop eens met alleen grote woorden over spionage en ga kritieke spullen in de regio gewoon beter beveiligen en sneller repareren, want één nachtje sabotage en je hele keten ligt plat. En ja, meer budget prima, maar maak het ook zichtbaar in de wijk en buitengebied, niet alleen in Den Haag achter schermpjes.

Juridisch gezien is “meer budget” pas relevant als er ook harde plichten komen voor vitale aanbieders en hun keten: meldplicht, minimale security-eisen, auditbaar, en vooral aansprakelijkheid als ze de boel laten versloffen. Nu is het te vaak: incident, persbericht, “we nemen maatregelen”, en de schade ligt bij burgers/bedrijven die niks kunnen afdwingen. En die roep om ruimere data-deling/surveillance: prima mits toezicht real-time is en niet drie jaar later een rapportje, anders schuif je de facto alleen macht naar de dienst zonder tegenmacht.

Nou ja, iedereen heeft het over AIVD en budget, maar intussen ligt bij ons in de straat de halve boel aan “slimme” meters, camera’s, deurbellen, en niemand weet wie er meekijkt of waar die data heen gaat, dat is óók nationale veiligheid hoor, toch. en dan moet je weer zo’n app verplichten voor dit of dat, terwijl het bij de buren al mis ging met een nep-berichtje van “de bank”, begin eens met basisdigitale opvoeding en simpele keuzes, minder datagraaien overal, toch.

altijd hetzelfde riedeltje: “veiligheid onder druk” en dan 20% meer budget voor diensten, terwijl de échte brandversneller gewoon beleid is — groeiende ongelijkheid, kapotbezuinigde publieke sector, flex/armoede — en ja dan krijg je polarisatie en radicalisering, shocker. en dat “eco-extremisme” erbij slepen is ook lekker handig om klimaatactivisten te framen terwijl fossiele lobby wél gewoon in pak de politiek in- en uitloopt, maar dat heet dan influence of “marktwerking” oh ja want dat is normaal.