Meer dan helft Nederlandse ondernemers voelt gevolgen Midden-Oostenoorlog

Weet je wat het is, alles wordt duurder en uiteindelijk betaalt de gewone klant het weer: hogere prijzen, minder loonruimte en “sorry we moeten bezuinigen”. En dan straks als mensen omvallen van stress of schuld: ggz-wachtlijst, huisarts vol, en in de zorg moeten we het weer oplossen met minder handen en minder geld, altijd hetzelfde liedje.

Dat bedrijven nu “oorlog in het Midden-Oosten” voelen is ook gewoon: olie en LNG zijn wereldmarkten, dus zelfs als NL niks daar vandaan haalt, schiet de prijs hier mee omhoog zodra de risico-opslag stijgt. En het zit ’m niet alleen in energie; containerverzekeringen, omvaarroutes en levertijden tikken door in álles, vooral bij just-in-time ketens. Misschien tijd dat ondernemers (en politiek) minder doen alsof goedkoop fossiel een soort natuurwet is en meer inzetten op efficiency + elektrificatie, want dat dempt dit soort schokken toch echt? En wie vangt intussen de klap op: grote jongens met hedges, of juist de mkb’er zonder buffer…

Die “meer dan helft voelt het” is ook een beetje een containerbegrip: de ene heeft een energiecontract vastgezet en merkt pas wat in 2027, de ander zit met transport/verzekeringen en voelt het morgen al. En wat je nu al ziet is dat bedrijven het neerleggen bij overheid met “compensatie pls”, maar dat gaat dan via regelingen/controle/staatssteunregels en dan ben je maanden verder en is de schade al doorberekend. Ondertussen moeten we hier weer doen alsof je geopolitiek kunt wegpoetsen met een paar subsidiepotjes… dat hangt er dus nogal vanaf.

Juridisch gezien gaat dit niet alleen over “hogere kosten”, maar over wie ze contractueel mag doorschuiven. Veel mkb’ers zitten vast aan vaste prijsafspraken met klanten terwijl leveranciers wél indexatie/brandstoftoeslagen en kortere betaaltermijnen doorduwen, en dan ben je de facto bank voor je keten tot je omvalt. En als je dan roept “overmacht”, succes: duurdere energie/transport is in casu meestal gewoon ondernemersrisico, mits je het echt goed hebt dichtgetimmerd in je voorwaarden.