Explainer | Hoe het overvolle stroomnet vanaf de zomer ook jou kan gaan raken

Weet je wat het is: ze hebben iedereen richting warmtepomp, inductie en EV zitten duwen en nu blijkt het net “vanaf de zomer” vol… ja hallo, dat had je dus 10 jaar geleden al kunnen zien aankomen. Bij ons in het ziekenhuis draaien we op noodscenario’s als er ook maar iets hikt, maar in woonwijken mag je straks niet eens je huis verzwaren of een bedrijf aansluiten, lekker geregeld weer. En dan zeker weer de rekening bij burgers leggen met hogere tarieven “om te spreiden” terwijl de investeringen eindeloos zijn uitgesteld.

Dit gaat straks keihard in de woningmarkt zitten: zonder zwaardere aansluiting/terugleverruimte geen warmtepomp, geen laadpaal, geen zonnepanelen = lagere waarde en gedoe bij verkoop, vooral bij nieuwbouw en bedrijfsunits. netbeheerder zegt “wachtlijst”, maar de koper rekent direct af: risico = korting, bottom line.

Iedereen doet alsof dit een technisch “oopsie” is, maar het is ook gewoon juridisch/beleid: je hebt een monopolist (netbeheer) met leveringsplicht-achtige verwachtingen, en ondertussen een vergunningen- en bezwaarcarrousel waardoor elke nieuwe kabel/trafo jaren duurt. Ten eerste: zet dan ook de regels strak—sneller onteigenen, standaardroutes, minder eindeloze inspraak op elk wijkhuisje. Ten tweede: stop met dat sprookje dat “de markt” dit oplost; zonder harde prioritering (ziekenhuizen, bedrijvigheid, woningen) krijg je straks willekeur en rechtszaken, maar ok, succes met je energietransitie op wachtlijst.

Er zit nog een kanttekening bij: “het net is vol” betekent in de praktijk vaak dat je op papier geen extra capaciteit krijgt, terwijl er op straatniveau soms nog best wat kan met slimme sturing, maar dat mag/kan contractueel en juridisch weer net niet. En iedereen roept “versnel die trafo’s”, maar probeer in een Haagse wijk maar eens een nieuw stationnetje te plaatsen: 200 bezwaren, 3 participatieavonden en dan alsnog “niet in mijn straat”... succes. Uiteindelijk ga je dus toch naar prioritering en tijdsloten, en dan wordt het vooral een verdelingsvraag, niet alleen techniek.