Coronacommissie verhoort Amsterdamse burgemeester Femke Halsema en oud-politiechef Henk van Essen

avondklok was echt een botte maatregel, en dat voel je nog steeds bij mensen die toen gewoon netjes meededen en nu denken: waar was dit allemaal op gebaseerd? ben benieuwd of Halsema en Van Essen ook eerlijk zeggen hoe “handhaafbaar” het in de praktijk was, want in de wijken zag je al snel dat het vooral op de brave burger neerkwam.

Nou ja, al dat verhoor is leuk voor de bühne, maar het echte punt was dat ze met die avondklok iedereen over één kam schoren, ook mensen die alleen maar ’s avonds even naar een zieke ouder moesten, en dan kreeg je gedoe, boetes, wantrouwen, terwijl die drukte overdag in winkels en volle trams gewoon doorging, dat voelde zo scheef hoor, toch.

Hier op het land was die avondklok vooral een papieren ding: koeien kalven ook om 03:00 en een zieke koe wacht niet tot 04:30, dus je had altijd wel “een reden” in je zak. Wat mij nog steeds steekt is dat ze het neerzetten als keiharde noodzaak, maar de onderbouwing en de uitzonderingen waren zo vaag dat je eigenlijk de agent op straat het beleid liet verzinnen. En dan krijg je dus willekeur en gedoe, en dat vertrouwen win je niet terug met een verhoor vijf jaar later.

Die hele avondklok-discussie gaat steeds over “effectiviteit” en “handhaafbaarheid”, maar het ongemakkelijke punt is: het was ook een symbolische maatregel om te laten zien dat de staat nog ergens aan het stuur zat. Paradoxaal genoeg krijg je dan precies wat je níet wilt: mensen gaan niet meer redeneren in termen van gezondheid, maar in termen van macht en vernedering (“mag ik nog wel naar buiten??”), en dan wordt elke agent op straat ineens het gezicht van een politieke gok. Wat zegt dit over ons dat we in een crisis liever een hard verbod hebben dat iedereen voelt, dan een eerlijk verhaal dat onzeker is en dus volwassenheid vraagt.